به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، غلامرضا بختیاری میافزاید: برنامه «شادآباد» با هدف توجه به بحث اقوام، آدابورسوم، غذاهای محلی، آیینها و سنتهای آنها شکل گرفته است. جذابیتها و ظرفیتهای اقوام گوناگون کشور بهقدری غنی است که تولید تعداد محدودی برنامه پاسخگوی آن نیست.
وی با بیان اینکه تولیدات هویتمحور رسانه ملی در قالب برنامههای ترکیبی با اقبال بیشتری مواجه میشوند، اظهار میکند: برنامههای ترکیبی این قابلیت را دارند که ابعاد مختلف سبک زندگی، ویژگیهای رفتاری، پوشاک و خوراک هر منطقه را در بخشهای متنوعی موردتوجه قرار دهند. سایر قالبهای برنامهسازی دارای چنین فضای گستردهای برای تولید محتوا نیستند و ممکن است دست برنامهسازان برای تجلی کامل ویژگیهای یک قوم بسته شود. تولیدات مستند نیز میتواند همسو با هویتمحوری اثرگذار باشد. همچنین، مسابقات و گونههای نمایشی این توانایی را دارند.
این برنامهساز اضافه میکند: هدف ما در برنامه «شادآباد» بازگشت خانوادهها به هویت اصلی و روستایی خودشان است. زادگاه اکثر ما با یک یا دو نسل فاصله به روستاها برمیگردد و توجه به ریشههای اصلی هر کدام از افراد میتواند در بازیابی هویت آنها و شناخت اصالتشان کمک کند.
وی با تاکید بر اینکه توجه به هویت ایرانی-اسلامی در همه تولیدات بخشی از مسئولیت اجتماعی رسانه ملی نیز محسوب میشود، بیان میکند: بعد از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه ما شاهد انسجام و اتحاد ملی بهشکل بسیار پررنگتری بودیم و اگر رسانه ملی توجه کافی به تولیدات هویتمحور نداشته باشد، حتماً دچار آسیبهایی میشویم. افراد با ویژگیهای هویتی گوناگون با هر طرز تفکری باید سهم خودشان را در آنتن صداوسیما داشته باشند و تنها با این رویکرد رسانه میتواند عامل اتحاد بیشتر بین مردم شود.
در ادامه، بختیاری با اشاره به اهمیت تولیدات هویتمحور برای نوجوانان میگوید: نسل جدید بهشدت تحتتاثیر فضای مجازی است و زمانی که رسانه ملی به بحث هویت نپردازد، نوجوانان و جوانان ما بیهویت میشوند و از هویتهای بیگانه تاثیر میپذیرند. نسلی که هویت خودش را میشناسد، میداند برای چه ارزشها و آرمانهایی باید تلاش کند.
وی میافزاید: کسی که هویت اصیل خودش را بشناسد، برای نگهداشت این اصالت تلاش میکند و تمام ابعاد زندگیاش نیز تحتتاثیر این هدف قرار میگیرد. برنامههای تلویزیونی باید با توجه به این نکته بهصورت ویژه برای نوجوانان طراحی و روانه آنتن شوند.
تهیهکننده برنامه «شادآباد» خاطرنشان میکند: تنوع اقوام در کشور ما طبیعتاً نقاط اختلاف و تفاوتهایی هم به دنبال دارد. اگر در تولیدات رسانهای به جای توجه به اشتراکات، روی تفاوتهای هویتی تاکید کنیم که موجب گسست میشود، قطعاً به نتیجه مطلوب نمیرسیم. ما باید اشتراکات موجود در خردهفرهنگهای تمام اقوام را برجستهسازی کنیم. هر کدام از ما چه آذریزبان، چه لر، کرد یا بلوچ و عرب باشیم بههرحال ایرانی هستیم و زمانی که با تمرکز روی این نقطه مشترک، هویتهای اصیل در نقاط گوناگون کشور را در رسانه ملی ترسیم کنیم، طبیعتاً موجب اتحاد، امید و نشاط بیشتر در مخاطبان میشویم.
وی با یادآوری جایگاه پژوهش در برنامههای هویتمحور تلویزیونی متذکر میشود: این نوع برنامهها باید وقت بیشتری را برای تحقیق و پژوهش در نظر بگیرند و این کار را جزء اصلی پیشتولید بدانند و بیشترین هزینه را نیز صرف پژوهش کنند. تولیدات بدون پژوهش، اقیانوسی به عمق یک سانتیمتر هستند.
به گفته بختیاری، برنامههای هویتمحور باید تهیهکنندهها و کارگردانانی باتجربه داشته باشند. افرادی که سابقه اندکی در برنامهسازی دارند، ممکن است حساسیتهای رسانه را نشناسند؛ بنابراین برای یک برنامه با محتوای هویتی، باید روی تهیهکنندههایی سرمایهگذاری کرد که با تجربهاند و نسبت به وطن عِرق دارند.
این تهیهکننده، همراهی نهادهای مسئول برای تولید برنامههای هویتمحور در رسانه ملی را کمرنگ میداند و توضیح میدهد: بعضی از دستگاهها و سازمانها مانند بنیاد ایرانشناسی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و… همراهی و حضور کمرنگی با ما داشتهاند و به نظرم این مسئله یکی از مشکلات تهیهکنندههای تولیدات هویتمحور است.
* گفتگو از فاطمه رستمی