به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، صدای ماندگار، مثل چهره روی پرده یا نغمه در دل ترانه، به این آسانی کهنه نمیشود؛ دوبلاژ برای ایرانیان نهفقط یک فن، که بخشی از حافظه جمعی است.
شیلا آژیر، گوینده و صداپیشه باسابقه درباره سه دهه فعالیت در این عرصه و تجربیات خود بیان کرد: من از سال 1377 وارد واحد دوبلاژ سازمان صداوسیما شدم، ولی از سال ۱۳۶۹ در انجمن گویندگان کار میکردم. از سال 1388 مدیریت دوبلاژ را نیز بر عهده گرفتم و در فیلم و سریالهای گوناگون در رسانه ملی و حتی بیرون از سازمان صداوسیما فعالیت کردهام.
وی تصریح کرد: در نخستین تجربههایم، در ۹ سالگی برای کودکان نوار قصه ضبط میکردم و علاقه زیادی به این کار داشتم. با اکبر منانی و سریال «گروه پلیس» در سازمان صداوسیما بهصورت حرفهای فعالیت خودم را آغاز کردم و نقش پسر افسر پلیس را من گویندگی میکردم و آن کار برایم خاطرهانگیز شد و شوقم را به این کار بیشتر کرد.
این صداپیشه درباره تفاوت ویژگیهای کار امروز با سالهای گذشته نیز چنین توضیح داد: به هر حال گذر زمان موجب تحول در تمام مشاغل شده است. در خصوص صداپیشگی نیز، زمانی که ویروس کرونا شیوع پیدا کرد، ما مجبور شدیم بهصورت تک نفره از گویندگان استفاده کنیم و این روند همچنان ادامه پیدا کرده و دیگر نمیتوانیم گروهی کنار هم بنشینیم. به نظرم قبلاً وضع بهتر بود و اینکه صداپیشههای جوان میتوانستند در کنار پیشکسوتها صداپیشگی کنند و نفس به نفس با آنها تجربیاتی به دست بیاورند، بهتر بود.
به گفته آژیر، صداپیشههای قدیمی آنقدر با عشق و هیجان سرکار حاضر میشوند که تجربه همکاری مستقیم با آنها میتواند کیفیت کار جوانترها را بالا ببرد. وی در همین خصوص عنوان کرد: پیشکسوتها کارشان را بلدند و اصلاً نیازی ندارند که کسی به آنها نکتهای را متذکر شود، اما نیروهای جوانتر به همراهی و توصیههای افراد باسابقه نیاز دارند و باید کسی کنار آنها قرار بگیرد تا اشکالاتشان را برطرف کند. یک صداپیشه جوان نمیتواند بدون درسآموزی از بزرگترها پیشرفت کند، مگر اینکه استعداد خاصی داشته باشد.
صداپیشه کارتون خاطرهانگیز «سندباد» تأکید کرد: تکگویی صداپیشهها طبیعتاً حُسنهایی هم دارد و شاید وقت آنان کمتر گرفته شود، اما از نظر هنر دوبلاژ و اهمیت تقویت حس گویندگان، نیاز به فعالیت گروهی داریم تا مخاطبان نیز گرمای همکاری گروههای دوبلاژ را در فیلم و سریالها دریافت کنند. به نظرم ما کمی از توجه به حسوحال این هنر دور شدهایم و باید به این بُعد کارمان توجه بیشتری کنیم.
وی ضمن اشاره به اینکه برخی گروههای کوچک در شهرهای گوناگون کارهای غیراستاندارد، ارائه میدهند، اظهار کرد: غیر از گویندگانی که در صداوسیما یا انجمنها فعالیت دارند، جمعهای کوچکی در تهران و شهرستانها فقط فیلم و سریالها را فارسی میکنند. البته در بین آنها استعدادهای بسیار خوبی وجود دارد که ای کاش به صداوسیما میآمدند و جذب گروههای گویندگی میشدند.
آژیر در ادامه بیان کرد: ما در این عرصه باید بیشتر تلاش کنیم تا مردم زبانگردانی واقعی را ببینند. زبانگردانی کردن با فارسی کردن صدای فیلم واقعاً فرق دارد. مردم به صداپیشههای حرفهای علاقه دارند و ما هم برای تولید آثار باکیفیت خیلی زحمت میکشیم و ساعتها در استودیوهای بدون نور با دستمزد بسیار کمیبا عشق کار میکنیم. امیدوارم مخاطبان به شنیدن کارهایی که صرفاً فیلم را فارسی میکنند، عادت نکنند. وقتی میبینیم مردم با چه حساسیتی دنبال بهترین زبانگردانی از فیلمها هستند، خستگی از تنمان در میرود.
صداپیشه سریال «جواهری در قصر» در خصوص چشماندازی که برای این حرفه متصور است و توصیه به جوانان علاقهمند به صداپیشگی گفت: اگر مخاطبان پشت ما باشند، این هنر میتواند به مراتب بسیار بالاتری برسد. اگر مردم به شنیدن کارهای غلط عادت کنند، حرفه ما از بین میرود. ما واقعاًً دلمان برای این هنر میسوزد و جوانی و حتی کودکی خودمان را در این حرفه گذراندهایم.
وی در خصوص نقش سریالهای خارجی دهه ۵۰ تا ۷۰ در فرهنگ شنیداری مردم عنوان کرد: آن دوره و آثار آن سالها بسیار ماندگار و حرفهای بود. مطمئن هستم همین حالا همنسلهای من فیلمهایی با زبانگردانیهای دهه ۵۰ تا ۷۰ را برای فرزندانشان نمایش میدهند و نسل جدید نیز با صداها و حسوحال واقعی که بهواسطه زبانگردانی درست در آن سریالها جریان داشت، ارتباط برقرار میکنند و وقتی با این آثار مواجه میشوند، تازه به تفاوت زبانگردانی حرفهای با نمونههایی که صرفاً فیلم و سریال را فارسی میکنند، پی میبرند.
صداپیشه سریال «پرستاران» خاطرنشان کرد: شنیدن کارهای نسل طلایی زبانگردانی ایران کمک میکند تا جوانترها با بزرگان این عرصه آشنا شوند و جلوهای اصیل از این شغل را بشناسند. حرفه دوبلاژ در حافظه جمعی ایرانیان از هنرهای خاطرهانگیز است. هیچ کس در این حرفه نمیمیرد، بازنشسته نمیشود و از یادها نمیرود و مردم همیشه با آثاری که در واحد دوبلاژ صداوسیما زبانگردانی شده، خاطرات خوشی را به یاد میآورند.