به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، فاطمه روزبه در یادداشتی در خصوص پویش «ایران جان، اصفهان ایران» نوشت:
هفتهای که اصفهان، «ایران جان» را میزبانی میکند، فرصتی استثنایی برای نشان دادن شهری فراتر از تصویر کارت پستالی است؛ فرصتی برای آشناییِ ملی و حتی بینالمللی با آنچه معمولاً دیده نمیشود. اما آیا این رویداد، فراتر از آنتنهای تلویزیون و تابلوهای تبلیغاتی توانسته است حلقهای واقعی میان ایران و جهان بگشاید؟ آیا دیپلماسی گردشگری در این قاب، فقط گردِ زرقوبرق برند را دارد یا دستکم گامیبه سوی همکاری، سرمایهگذاری و شناخت متقابل برداشته شده است؟
چه خبرهای دست اولی داریم؟
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان اعلام کرده بود که بیش از ۱۵ میلیون پیامک دعوت به سفر به استان اصفهان در قالب پویش «اصفهان برای ایران» با همکاری همراه اول، ایرانسل و رایتل ارسال شده است،
استاندار اصفهان نیز تأکید کرده بود که اصفهان باوجود اینکه استانی شناختهشده است، نقاطِ ناشناخته فراوانی دارد و ایران جان باید این ظرفیتها را معرفی کند؛ از شهرستانهای دور افتاده گرفته تا روستاهای کمتر دیدهشده.
ایران جان در اصفهان از ۲۲ تا ۲۸ شهریور برگزار شد و به دلیل تنوع برنامهها، پخش برنامهها از شبکههای ملی، استانی و برونمرزی به صورت کاربردی انجام شد که شامل تولیدات متنوع ازجمله مستند، گفتوگو محور، عروسکی، فیلم، و میانبرنامههای فرهنگی و هنری می شد.
صدای رسانه ملی، بهویژه صداوسیمای مرکز اصفهان، و شبکهها و عوامل مختلف رادیو و تلویزیون درگیر تولید میدانی شدند تا ظرفیتهای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی استان را به تصویر بکشند.
دیپلماسی گردشگری در ایران جان؛ فرصتها و چالشها
فرصتها
- معرفیِ همهجانبه استان: ایرانجان با تمرکز بر شهرستانها و روستاها (گلپایگان، خوانسار، فریدن، فریدونشهر، خور و بیابانک، نایین، سمیرم و کاشان)، نه فقط جاذبههای شناختهشده که استعدادها و زیباییهای کمتر دیدهشده.
- همدلی ملی و گردشگری داخلی: ارسال میلیونی پیامکهای دعوت، توجه رسانهها از نقاط مختلف کشور و ایجاد انگیزه سفر داخلی، بخشی از دیپلماسی نرم است؛ دیپلماسیای که آغازگر همبستگی و شناخت بیشتر بین هموطنان است.
- توسعه صنعت گردشگری به همراه صنایع دستی: استان اصفهان با تنوع صنایع دستی کمنظیر، با استعدادِ جذب سرمایهگذاری داخلی و بینالمللی است؛ ایرانجان میتواند پلِ هموار این جذب باشد. پروژههایی که در نمایشگاهِ همراه رویداد پیشبینی شدهاند گواهی بر این ارادهاند.
- پوشش رسانهای بینالمللی: شبکههایی مانند «العالم» با برنامههایی چون «اکتشف ایران» به معرفی اصفهان با محور گردشگری، فرهنگ و هنر برای مخاطبان غیرفارسیزبان پرداختند؛ این همان گام اولِ دیپلماسی است که اگر به درستی ادامه یابد، تصویر مثبتی عرضه خواهد کرد.
چالشها
- زمان محدود: برگزاری ایرانجان در بازه زمانی یک هفته تا ده روز، فرصت مهمی است اما کافی نیست برای پردهبرداریِ کامل از ظرفیتهای عظیمی چون ۶۰ نقطه ناشناخته استان؛ امر نیازمند استمرار و بازتولیدِ محتوای پس از رویداد است.
- نمایش کلیشه یا تصویر واقعی؟ در برخی گزارشها اشاره شد که برخی نقاط کمتر شناختهشده نیز معرفی شدهاند، اما کیفیت زیرساختها، راه دسترسی، امکانات اقامتی و حملونقل غالباً مطلوب نیستند—این نکات اگر بیپاسخ بمانند، تصویرِ زیبا، بدون پشتوانه عملی، دیر یا زود به نقد کشیده می شود.
- پایدار نبودن اثر اقتصادی: اگر صرفاً برنامهها و برنامهسازیهای رسانهای انجام شود بدون برنامهریزی اقتصادی محلی (اقامت، صنایع دستی، خدمات سفر) نتایج کوتاهمدت خواهند بود. تأکید شود که تخفیفهای هتل و همکاری رستورانها و تورگردانان فارغ از نمایش رسانهای باید واقعی و ملموس باشد.
پیشنهادهایی برای تبدیل ایران جان به دیپلماسی گردشگری اثرگذار
- برگزاری نشستهای تخصصی بین اپراتورهای خارجی و نمایندگان صنعت گردشگری ایران در همزمان با رویداد، برای امضای تفاهمنامه و برنامه سفرهای ویژه (FAM Trip)
- ایجاد تورهای نمونه برای رسانههای خارجی، بلاگرها و شخصیتهای تأثیرگذار آنلاین بیرون از کشور به همراه پوشش زنده تولید محتوا
- تسهیل مقررات و اطلاعرسانی شفاف درباره ویزا، امنیت محلهای تاریخی، خدمات درمانی، حملونقل – به زبان انگلیسی و زبانهای بینالمللی دیگر
- تأکید بر بهرهمندی اقتصاد محلی: صنایع دستی، تولید سوغات، هتلهای سنتی، غذاهای محلی؛ اطمینان از سهم عادلانه کلی سود رویداد برای مردم و کسبوکارهای محلی.
جمعبندی
پویش ملی «ایران جان» نشان داده که رسانه ملی میتواند فراتر از تصویر تبلیغاتی؛ فرصتی برای تعامل فرهنگی و اقتصادی باشد. وقتی آنتن ملی، صدا و سیمای استان، شبکههای برونمرزی، و نهادهای محلی فرصت معرفی ناشناختهها را مییابند، دیپلماسی گردشگری شکل میگیرد. اما این مسیر نیاز به تعهد دارد؛ تعهد به واقعیتهای زیرساختی، اقتصاد محلی، مشارکت مردم و البته استمرار در فراتر از زمانِ یک رویداد. اگر این فرصت بهدرستی دنبال شود، ایران جان نه تنها پخش تلویزیونی زیبا خواهد بود، بلکه نقطه عطفی در تاریخ گردشگری ایرانخواهد شد؛ جایی که تصویرِ باشکوه و واقعیتِ ملموس دستبهدست هم دهند تا ایران به جهانیان شناخته شود.