به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، با فرارسیدن هفته دفاع مقدس، شبکههای رادیویی کشور بار دیگر با مجموعهای متنوع از برنامههای حماسی، یاد و نام شهیدان و رزمندگان را گرامی میدارند. این برنامهها نهتنها به بازخوانی رویدادهای تاریخی میپردازند، بلکه تلاش دارند با بهرهگیری از روایتهای دستاول، مستندهای شنیداری، گفتوگو با فرماندهان و همرزمان و نیز بازآفرینی صحنههای حماسی، روحیه مقاومت و امید را در جامعه تقویت کنند. با برنامهسازان رادیو که در این حوزه برنامه دارند، گفتوگو کردهایم.
«پلاک هشت»؛ روایت ناگفتههای مرز و مقاومت
یدالله گودرزی، مدیر گروه فرهنگ و تمدن شبکه رادیویی ایران، برنامه «پلاک هشت» را ویژه دفاع مقدس و یادآور حماسههای آن دوران معرفی کرد و گفت: این برنامه به مباحثی مانند اقتدار ملی، دستاوردهای دفاعی، هنر و ادبیات دفاع مقدس، جنگ شناختی و سایبری میپردازد. به گفته او، شبکه رادیویی ایران تنها شبکهای است که مجله روزانه درباره دفاع مقدس دارد و «پلاک هشت» در مناسبتهای خاص به روایت حماسهها میپردازد. امسال، در سالگرد هفته دفاع مقدس، برنامه بهصورت مشترک با استانهایی که مستقیماً با دشمن بعثی روبهرو بودند، از ساعت 13:00 تا 14:00 هر روز روی آنتن میرود تا حماسههای ناگفته مرزها و آثار هنری دفاعی استانها را به شنوندگان معرفی کند و یاد ایثارگران را زنده نگه دارد.
«کوچه شهید»؛ قاب زندگی قهرمانان ملی
برنامه «کوچه شهید» با هدف زنده نگه داشتن یادوخاطره شهدا و ترویج فرهنگ ایثار و فداکاری، هر روز از شنبه تا چهارشنبه از رادیو جوان پخش میشود. این برنامه با ساختاری مستندگونه، زندگی شهدا و خانوادههای آنان را روایت میکند؛ گاهی با حضور در منزل خانوادهها و گاهی ازطریق گفتوگوهای تلفنی که ضبط و پخش میشود. مهدیه پهلوانی، تهیهکننده برنامه، با اشاره به ضرورت یادآوری رشادتهای شهدا گفت: «کوچه شهید» تلاش دارد بخشی از سبک زندگی، آرمانها و مسیر پرافتخار شهدا را برای نسل جوان بازگو کند. این برنامه مخاطب را با زندگی واقعی قهرمانان ملی و روحیه فداکاری آنها آشنا میکند.
«شهیدان رسانه»؛ صداهایی که جاودانه شدند
حمیرا فراتی، تهیهکننده برنامه «شهیدان رسانه» رادیو فرهنگ از مجموعهمستند «شهدای رسانه ملی»، از ثبت خاطرات ۱۷۹ شهید رسانه خبر داد و گفت: این مستندها حاصل گفتوگو با خانوادهها و همرزمان شهداست و هر روایت، دریچهای تازه به شجاعت و تعهد آنها باز میکند. فراتی هدف اصلی برنامه را حفظ میراث حرفهای و فرهنگی شهدای رسانه عنوان کرد و افزود: خبرنگاری و فعالیت در رسانه، تنها شغل نیست، بلکه رسالتی برای روشنگری است. به گفته فراتی، حالوهوای برنامه، ترکیبی از سوگ و افتخار است؛ مخاطب با شنیدن این صداها، از نبودشان میگرید و از عظمت راهشان سربلند میشود، شهدایی که در دفاع مقدس، جبهه مقاومت، و مأموریتهای خبری جان خود را فدای حقیقت کردند.
«مردمان عاشق»؛ روایت سربازان سرافراز
فاطمه ربانی، تهیهکننده و گوینده برنامه «مردمان عاشق»، رادیو تهران گفت: پرداختن به ایثار و شهادت در رسانه تنها برنامهسازی صرف نیست، بلکه وظیفهای تاریخی است تا صدای شهیدان در حافظه نسلها بماند.
وی افزود: در این مستند داستانی تلاش کردهایم چهره انسانی و قهرمانانه شهیدان فراجا در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه را از زبان خانوادههایشان بازنمایی کنیم؛ خانوادههایی که داغدار، ولی سرافرازند. این روایتها حلقه اتصال نسل امروز با حقیقت مقاومت است.
این تهیهکننده ادامه داد: این برنامه با ساختاری ترکیبی از روایت مستند، گفتوگو با خانواده شهدا، گفتار و بهرهگیری از موسیقی و افکتهای صوتی تولید میشود. تاکنون زندگی بیش از پنج شهید فراجا روایت شده و معتقدم رسانه باید میداندار انتقال تجربه زیسته ایثار باشد، چراکه تنها از این مسیر میتوان در برابر تحریف دشمن ایستاد.
«فرهنگسرای گفتوگو»؛ پل امروز به روزهای جبهه
مسعود محمودخواه، مدیرگروه تاریخ و فرهنگ رادیو گفتوگو، از ویژهبرنامههای این گروه در ایام دفاع مقدس خبر داد و گفت: برنامههای گروه تاریخ و فرهنگ در این هفته با رنگوبوی ایثار و شهادت تهیه و پخش میشود و تلاش دارد رشادتها و حماسههای رزمندگان در دوران هشت سال جنگ تحمیلی را بازخوانی کند.
بهگفته محمودخواه، این برنامهها در قالب گفتوگو، گزارش و مستند رادیویی به ابعاد مختلف دفاع مقدس میپردازد. ازجمله مهمترین آنها برنامه «فرهنگسرای گفتوگو» است که با حضور فرماندهان دفاع مقدس، خانواده معظم شهدا و جانبازان به بازشناسی فداکاریها و ایستادگی رزمندگان اختصاص دارد.
وی افزود: هدف اصلی این برنامهها، زنده نگه داشتن یاد شهدا، تبیین جایگاه فرهنگ مقاومت و تقویت روحیه همبستگی و خودباوری ملی است تا نسلهای آینده با ارزشهای ماندگار دفاع مقدس بیشتر آشنا شوند.
«یاقوت»؛ پادکست صداهای امید و مقاومت
رادیو سلامت با تولید پادکست «یاقوت» گامی نو درزمینه حفظ هویت ملی، معرفی الگوهای امیدبخش و تقویت انسجام اجتماعی برداشته است. محمد یوسفی، مدیر گروه این برنامه با اشاره به اینکه پادکست «یاقوت» پاسخی به یک ضرورت فرهنگی و اجتماعی است، گفت: ضرورت زنده نگهداشتن یادوخاطره شهدای گرانقدر، از هشت سال دفاع مقدس تا مدافعان اخیر امنیت و سلامت از رویکردهای این برنامه است. این پادکست با هدف ترویج هویت ملی و معنوی، پیوند میان گذشته و حال را نشان میدهد و به دنبال معرفی الگوهای سلامتبخش و امیدآفرین است.
وی افزود: این پادکست با روایت زندگی پرمعنای شهدا، پیام امید، مقاومت و معنای زندگی را به مخاطبان، بهویژه نسل جوان، منتقل میکند و بهعنوان چراغ راهی برای سلامت روانی و اجتماعی آنها در روزگار پرچالش کنونی عمل میکند.
«مردان سرزمین من»؛ قصه آنها که از جان گذشتند
برنامه کوتاه «مردان سرزمین من» که از رادیو پیام پخش میشود، به معرفی شهدای دفاع مقدس میپردازد. این برنامه زندگینامه شهدای دوران دفاع مقدس را روایت میکند و به خصوصیات اخلاقی و انسانی آنها توجه ویژه دارد. با تمرکز بر فداکاری، ایثار و شجاعت رزمندگان هشت سال دفاع مقدس، مخاطب را با زندگی و ارزشهای والای این مردان آشنا میکند. این برنامه تلاش کرده است در زمانی کوتاه پیام رشادت و اخلاقمداری شهدا را منتقل کند.
«حکایت آزادگی»؛ خاطراتی که زنده میمانند
حمیده نجاتی، تهیهکننده برنامه رادیویی «حکایت آزادگی» رادیو معارف، درباره اهداف این برنامه گفت: این مجموعه با محوریت روایت خاطرات و آثار ارزشمند رزمندگان دوران دفاع مقدس تهیه و پخش میشود و تلاش دارد نسل امروز را با جلوههای واقعی ایثار، صبر و شجاعت آنان آشنا کند. در «حکایت آزادگی»، خاطرات کمتر شنیدهشده از روزهای حماسه و مقاومت روایت میشود تا یاد و نام رزمندگان، همیشه در ذهن و دل مردم زنده بماند. این برنامه با معرفی آثار مکتوب و مستندات ارزشمند دفاع مقدس، میراث معنوی این دوران را به نسلهای آینده منتقل میکند.
«شهدای قرآنی»؛ ایمان در میدان حماسه
سمیرا قنبری، تهیهکننده برنامه «شهدای قرآنی» شبکه رادیویی قرآن که پوشش رسانهای دیدارهای جامعه قرآنی با خانواده شهدای قرآنی را بر عهده دارد، گفت: چند سال است که توفیق همراهی با جامعه قرآنی در مراسم و آیینهای تکریم و گفتوگو با خانوادههای معظم شهدا را دارم و هر بار که وارد خانهای میشوم، گویی فضای آن خانه با عطر قرآن و ایثار آمیخته است. در این دیدارها، ما فقط مهمان نیستیم، بلکه شاگردیم. مادران و پدرانی که سالهاست صبورانه داغ فرزند شهیدشان را با یاد خدا تحمل کردهاند، هرکدام دریایی از ایمان و اخلاصند. هر بار در کلاس صبر و ایمان خانوادههای شهدا نشستهام و با جانودل آموختهام که قرآن، نهتنها کتاب تلاوت، بلکه چراغی برای زیستن و ایستادن در برابر سختیهاست، اما وقتی صحبت از شهدای جنگ 12 روزه میشود، حالوهوایم رنگ دیگری میگیرد.
«از حجره تا خاکریز»؛ اصناف در خط مقدم
مهرگان طور سوادکوهی، مدیر گروه «اقتصاد و جامعه» رادیو اقتصاد درباره مستند «از حجره تا خاکریز» گفت: این مستند به نقش و جایگاه بازاریان و اصناف در دوران هشت سال دفاع مقدس میپردازد. روایت اصلی برنامه از زبان بازماندگان شهدای اصناف بیان میشود؛ کسانی که امروز همچنان در بازار فعالاند و کسبوکار خود را ادامه میدهند.
وی با اشاره به اهمیت این موضوع اظهار کرد: اصناف در دوران جنگ تحمیلی نهتنها در پشت جبهه، بلکه در خط مقدم نیز حضوری پررنگ داشتند و خاطرات آنان بخش مهمی از تاریخ شفاهی کشور است. هدف از تولید این برنامه، بازخوانی ارزشهای ایثار، مقاومت و همبستگی اصناف با مردم و رزمندگان است.
«سنگر عشق»؛ حماسه با زبان نمایش
رضا گل سوسن، مدیر گروه برنامههای مستند و ترکیبی رادیو نمایش، درباره برنامه ترکیبی نمایشی «سنگر عشق» گفت: این برنامه خاطرات و داستانهای واقعی دفاع مقدس را با زبان نمایش و موسیقی حماسی برای شنوندگان زنده میکند.
وی افزود: با برنامه ترکیبی نمایشی «سنگر عشق»، خاطرات و داستانهای واقعی را به شکلی ملموس برای شنوندگان ارائه میدهیم. این مجموعه در هفت قسمت 60 دقیقهای به تهیهکنندگی نسیمالسادات صباغان و با همکاری جمعی از هنرمندان ادارهکل تهیه شده است و هر روز در هفته دفاع مقدس ساعت 19:30 پخش میشود.
«قهرمانان نمیمیرند»؛ مستند جاودانگی
رادیو صبا ویژهبرنامه مستند «قهرمانان نمیمیرند» را بهمناسبت هفته دفاع مقدس تهیه کرده است. فصل اول این برنامه با نگاهی مستند، زندگی و شهادت هفت تن از شهدای دوران دفاع مقدس را روایت میکند. انسیه شمساللهی، تهیهکننده برنامه، درباره فصل اول گفت: در این مستند تلاش میکنیم اتفاقات و موقعیت شهادت این نامآوران را بازسازی و گزارشی لحظهبهلحظه از زبان همرزمان این شهدا را تقدیم مخاطبان کنیم. فصل دوم این مستند با محوریت معرفی سرداران شهید در حملههای اخیر صهیونیستها تولید شده است.
«به کدامین گناه»؛ روایت مظلومیت یک خانواده شهید
رقیه آقازاده، تهیهکننده مستند «به کدامین گناه» رادیو ورزش گفت: بسیاری از مردم بیگناه ما در دفاع مقدس دوم به شهادت رسیدند. یکی از این افراد، شهید مهدی پولادوند بود که سوارکار بسیار ماهری بود و به گفته مربیاش، آینده درخشانی داشت. او به همراه پدر، مادر و خواهرش در شب اول جنگ به شهادت رسیدند. این مستند به زندگی این شهید و خانوادهاش میپردازد؛ پدری که خود نیز جانباز بود و در این جنگ به درجه رفیع شهادت نائل آمد. «به کدامین گناه» روایتگر مظلومیت این خانواده و بیگناهی مردمی است که در این حملات ناجوانمردانه جان خود را از دست دادند و نشان میدهد که تبلیغات رسانههای غربی تا چه حد با واقعیت تفاوت داشته است.
با کتاب گویا؛ تاریخ را شنیدنی کنیم
این کتاب گویا که از سوی ایرانصدا منتشر شده است، به گفتوگو با مسئولان و فرماندهان دفاع مقدس پرداخته و به دلاوریهای جنگ تحمیلی اختصاص دارد. یکی از شخصیتهای برجستهای که در این اثر موردبحث قرارگرفته، شهید پرافتخار سرلشکر غلامعلی رشید است. در کنار این اثر، کتاب گویای دیگری با عنوان «امیر مقاومت» منتشر شده که به روایت زندگی سردار شهید امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، میپردازد. همچنین، پایگاه کودک ایرانصدا داستان زندگی امیرعلی امینی، نوجوان تکواندوکاری را که در حملات رژیم صهیونیستی به شهادت رسید، روایت کرده است.
*گزارش از الهام شهبازی