به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، امام علی (ع) در حافظه تاریخی و فرهنگی ما، نهفقط بهعنوان امام و پیشوا، بلکه بهمثابه نمادی از عدالت، مسئولیتپذیری، صلابت همراه با مهربانی و پدری که تربیت را با عمل میآموزد، شناخته میشود. الگویی که پدر بودن را از صرف تأمین و اقتدار، به سطحی از آگاهی، همراهی و اخلاق ارتقا میدهد. به همین مناسبت، در این گزارش به سراغ چهار هنرمند شناختهشده رفتیم؛ مردانی که سالها در قاب تصویر و روی صحنه، نقشهای گوناگونی را تجربه کردهاند، اما مهمترین نقش زندگیشان را دور از نور و دوربین ایفا میکنند. علی فروتن، نادر سلیمانی، ایوب آقاخانی و جهانبخش سلطانی در گفتوگو با ما، از تجربه پدر بودن گفتند؛ از تغییر نگاهشان به زندگی پس از تولد فرزند، از درسهایی که از پدران خود آموختهاند و از نسبت میان شلوغی حرفه بازیگری و مسئولیت سنگین ولی شیرین پدری.
پدران ظاهری جدی دارند، اما نیازمند مهربانیاند
علی فروتن که عمدتاً او را بهعنوان یکی از عموهای فیتیلهای میشناسیم و این روزها در شبکه اجتماعیاش درسهایی درباب والد یا فرزند خوب بودن را به اشتراک میگذارد در گفتوگو با خبرنگار هفتهنامه صداوسیما درباره تجربه پدر شدنش گفت: پدربودن اساس وجودی یک مرد را عوض میکند؛ به قول «گابریل گارسیا مارکز» لحظهای که فرزندم انگشت کوچکم را در دست گرفت و فشار داد، فهمیدم که دیگر پاشنه آشیلم دست کسی دیگر است و بیدفاع، وابسته و عاشق شدم. عشق واقعی که یک پدر برای فرزندش- اساساً هیچ فرقی نمیکند که دختر باشد یا پسر و هیچ پدری نیست که بگوید کدام فرزندش را بیشتر دوست دارد؛ تمام بچهها برای پدرومادرشان عزیزند و فرقی ندارند- تجربه میکند خاص و منحصربهفرد است.وی در توضیح تغییر نگاهش به زندگی پس از پدرشدن اظهار کرد: مسئولیت سنگینی بر دوشم افتاد؛ مسئولیتی که باید برای آن آگاهی به دست میآوردم و مطالعه میکردم تا یاد بگیرم در فصل جدید زندگی باید چگونه رفتار کنم. بسیاری از ما به اشتباه فکر میکنیم که پدر یا مادر شدن یک موهبت است و امکان، اما پدر شدن شغلی است که باید به دانش آن مجهز شد و توانایی تربیت یک انسان واقعی را کسب کرد. این که او فردا به جامعه ضرر نزند و کمک کند تا چرخ اقتصاد و فرهنگ جامعه بچرخد. این مسئولیت سنگین وقتی به یک پدر محول میشود او زانو میزند و شروع به یادگیری میکند.فروتن گفت: امروز دخترم ۲۷ساله و پسرم ۲۰ساله است. صبوری مهمترین چیزی بود که از پدرم یاد گرفتم و وقتی خودم پدر شدم فهمیدم که او چگونه صبوری میکرد. یک پدر در جواب خواسته فرزند نمیگوید «ندارم» و میگوید «فراموش کردم». یک مرد زمانی که خودش پدر میشود این را میفهمد که فراموش کردم مترادف با ثانیههایی است که یک پدر برای خودش میخرد تا اقتدارش را از دست ندهد.این هنرمند در تعریف یک پدر خوب تصریح کرد: پدر خوب کسی است که واقعاً پدری کند و برای فرزندانش رفیق واقعی باشد. بچهها نه رفیق که اقتدار و عمود خیمه لازم دارند؛ یعنی کسی که تکیهگاه و مناسب مشورت باشد؛ با او گپ بزند و حتی خشمش به داد آن بچه برسد. پدری که مهربانی کند و عاشقی را یاد فرزندانش بدهد و اگر بحثی یا جدلی با مادر خانواده اتفاق افتاد، عذرخواهی را هم به آن بچه یاد بدهد و جلوی بچهها از مادر عذرخواهی کند. این فرهنگ عذرخواهی از بچههای ما دریغ شده است، چون صرفاً خشم و درگیری و جدل را بین والدین دیدهاند.فروتن در پاسخ به این سؤال که آیا خودش به آنچه در شبکه اجتماعیاش آموزش میدهد پایبند است یا خیر گفت: در این موضوعات، نکتههایی بود که شاید خودم به آنها فکر نکرده بودم. اما در تعامل با گروه مشاورانی که این صفحه را راهاندازی کرده و اداره میکنند، میبینم که همه آدمها ممکنالخطا (نه جایزالخطا) هستند و من هم مبری از خطا نیستم؛ البته پی بردهام تاچه اندازه خلأ دارم و در صدد جبرانم و این جبران قطعاً روی خودم هم اثر میگذارد.وی همچنین تأکید کرد: روی سخنم با خانوادههاست و از مادران خواهش میکنم پدرها را بهعنوان تیرک یا عمود یک چادر - خانواده- حفاظت کنند. همیشه سختترین وظایف بر دوش پدر است و او مسئولیت سنگینی دارد که با ازخودگذشتگی ایفایش میکند. یک مثال بزنم، پدرها معمولا پایینترین مدل گوشی را در میان اعضای خانواده دارند و...، چراکه میخواهند بهترینها برای خانوادهشان باشد. اعضای خانواده لطفاً مراقب عمود خیمه خانواده یعنی پدران باشند. پدران بسیار حساس هستند و در عین اینکه شاید ظاهری جدی و خشن داشته باشند، نیازمند مهربانیاند.
پدر، امیدوارم دستت هرگز خالی نباشد
نادر سلیمانی، بازیگر نامآشنای تلویزیون در توضیح درک عمیق خود از جایگاه پدر بودن، اظهار کرد: من از ابتدای نوجوانی و جوانی به نوعی در جایگاه پدر بودم، چراکه وقتی جنگ شد و پدرم فوت کرد، سرپرست خواهران و مادرم بودم و بعد از ازدواج هم برای فرزندانم پدر شدم. از زمانی که به یاد دارم زندگی ما همیشه این گونه بوده است و از آن روز تا امروز بهعنوان تنها پسر خانواده همواره مراقب خانوادهام بودهام.وی افزود: مهمترین درسی که از پدرم گرفتم ایستادن روی پای خودم بود. پدرم افسر نیروی دریایی بود و هنوز هشت ساله نشده نبودم که من را گذاشت تا بستنی بفروشم. ساعت ۱۴:00 در آن گرمای آبادان بستنی میفروختم و از همان زمان کار کردن را به من آموخت. درسی که من هم به پسرم یاد دادم همین بود که باید سعی کنی، کار کنی و روی پای خودت بایستی. البته کارکردن من صرف یادگیری بود، چراکه از نظر مالی نیازی نداشتیم و الحمدالله وضع مالیمان خوب بود؛ ضمن اینکه سرمایه اولیه متعلق به پدرم بود. او پول بستنیهایی را که من میفروختم به اضافه حق اولادی که در حقوقش لحاظ میشد، به من میداد. برایم یک دفترچه حساب باز کرده بود و با هم به بانک میرفتیم و این پولها را در آن حساب میگذاشتیم. درنهایت و بعد از جنگ، سرشت کار کردن در وجودم شکل گرفت و تا به امروز همراهم مانده است. همچنان که در این سن و با وجود مشکل دیسک کمر، تاب بیکار نشستن در خانه را ندارم.سلیمانی در پاسخ به این سؤال که یک پدر خوب چه کسی است، عنوان کرد: یک پدر خوب کسی است که معنای زندگی کردن را بفهمد و بهطورکلی آن را به فرزندانش بیاموزد.وی ادامه داد: همه ما در این دوران تحت فشارهای سنگین قرار میگیریم و به نوعی در تنگنا هستیم. گرچه در این دوران برخی خلاف میکنند، اما دیگرانی هستند که نان حلال هرچند اندک سر سفره میبرند. پدر خوب، پدری است که نان حلال به فرزندش میدهد و راه نان حلال و پاک درآوردن را به او میآموزد؛ کسی که به فرزندش میآموزد حق و ناحق را تشخیص دهد و حتی اگر به ضررش باشد، حرفش را بزند. عمیقاً معتقدم خداوند پشت و پناه چنین پدرانی است.این هنرمند با تأکید بر اهمیت نقش مادر در خانواده اظهار کرد: اکثر ما بازیگران مشغله بسیاری داریم و هر بار شهرستانی هستیم و ۸۰ درصد وقت و انرژی ما در محیط کارمان میگذرد. به همین خاطر نقش همسرانمان در خانه برجسته است و اگر مادر بهخصوص در این جامعه بچه را درست تربیت نکند، فاجعه است. تورم، زندگی را سخت کرده است، اما همچنان میتوان سالم زندگی کرد. هنوز آدمهای پاکیزه زیادی داریم و خوشبختانه بیشتر مردم ما اینگونهاند.سلیمانی بیان کرد: سختترین بخش پدر بودن این است که فرزندت چیزی بخواهد و تو نتوانی آن را برآورده کنی. امیدوارم کسی در این موقعیت قرار نگیرد. شیرینترین بخش پدر بودن هم زمانی است که فرزندتان را در یک موقعیت برآمده از تصمیم درست - از درس و کار تا ازدواج و… - ببینید. ایراد مهم امروز ما انتخاب اشتباه و تحمیل سیلقه پدر و مادر است. همه نباید در این مملکت دکتر و مهندس شوند و بهتر است که فرزندانمان را در انتخابهایشان آزاد بگذاریم.وی در پایان و خطاب به تمام پدران ایران، اظهار کرد: به تمام پدران این سرزمین میگویم «پدر، امیدوارم دستت هرگز خالی نباشد».
پدر بودن یک تجربه خداگونه است
ایوب آقاخانی، هنرمند عرصه تلویزیون، تئاتر و رادیو با تأکید بر اهمیت پدرشدن، اظهار کرد: زندگی و نگاه من به دو بخش قبل و بعد از پدر بودن تقسیم میشود، چون این موضوع نگاه به همه چیز را تغییر میدهد؛ زندگی فردی، نگاه اجتماعی، تعامل با جامعه و دغدغهمندی برای آینده. حتی مهم بودن سرنوشت کشورت پس از پدرشدن، اهمیت اولیتری مییابد و این کشور را نه دیگر برای خودت که برای فرزند و فرزندان این سرزمین میبینی. پدرشدن ملاحظات، مقدورات و اندازه نگاهت را به همه چیز عوض میکند؛ یعنی از لحظهای که روزت را شروع میکنی تا زمانی که سر روی بالش میگذاری روال این گونه است. هر کسی که این تجربه را پشت سرگذاشته، در چنین وضعیتی زیست کرده است.وی با اشاره به آنچه از پدر خویش چراغ راه کرده است، گفت: پدرم به من آموخت که اگر میخواهی برای دیگران مهم باشی باید دیگران هم برای تو مهم باشند.آقاخانی در پاسخ به این سؤال که پدر خوب را چه کسی میداند؟ اظهار کرد: پدر خوب کسی است که به همه چیز بهجز خودش فکر میکند و نیز اینکه تأثیرش در آینده فرزندش چه میتواند باشد. این مهمترین چیزی است که بهعنوان یک گزاره شخصی، اما قابل استناد میتوانم به آن اشاره کنم که بعد از پدرشدن بهجز خودمان همه چیز برای ما اهمیت دارد. این تجربهای است که قبلاً نداشتم و همیشه من بودم و باقی جهان و امروز باقی جهان است و من. این موضوع قطعاً به شکل خودکار برای هرکسی که با شعور - یعنی با تصمیم، برنامهریزی و تصور روشنی از پدربودن- پدر شده باشد، رخ میدهد.وی با تأکید بر شیرینترین جلوه پدرانگی گفت: اینکه جلوی چشم تو کسی هست که از سلولهای اول تا تفکر و رفتار امروزش به تو ربط دارد و چیزی که از تو برآمده امروز هویت مستقلی پیداکرده و این گونه به دنیا نگاه میکند، حلاوت غیرقابل رقابتی با هر پدیده دیگر در دنیا را حس میکنی که هیچ چیز - بهطور مطلق- با آن برابری ندارد. از سوی دیگر تلخترین نکته وقتی است که التهاب درون و بیرون زندگی ابعاد غولآسایی پیدا میکند و به مشکلی بزرگ بدل میشود؛ از تجربه بحران آب و آلودگی جنگ و گرانی گرفته تا نگرانی در همه لحظهها که آینده مملکت و فرزندت چه میشود.آقاخانی در پاسخ به این سؤال که پدربودن را با مشغلههایی چون بازیگری، گویندگی، نویسندگی و پژوهش چگونه جمع زده است، گفت: این موضوع صرفاً مدیریت تخصیص زمان بین خانواده و کارها را دشوار میسازد. در تضاد با هم نیستند، اما سخت چرا. وقتی پسرم نتیجه کارم را میبیند و با برق نگاه و سن کم به من میگوید «به تو افتخار میکنم بابا» این محصول پرورش درست و موازی قراردادن زندگی شخصی و کار است، بدون اینکه هرکدام را به نفع دیگری فروخته یا دربارهاش کوتاهی کرده باشی.وی با تبریک روز پدر خطاب به پدران گفت: تجربه خالق بودن را به پدرهای جهان تبریک میگویم. پدر بودن یک تجربه خدایگونه است. اینکه آدمی را بیافرینی و مراقب آفرینش خود باشی تا در آینده وقتی کسی نگاهش کرد به تو بهعنوان پدیدآورنده دید شر نداشته باشد و برایت خیر طلب کند.
خوشحالیِ با رنج به کوچه گنج رسیدنِ فرزندان
جهانبخش سلطانی، بازیگر پیشکسوت تلویزیون که با نقشآفرینی ماندگارش در «قصههای مجید» همچنان در ذهن دهه شصتیها و هفتادیها حک شده است، درباره پدر و معنای آن بیان کرد: جایگاه پدر بسیار مهم است و درواقع، معنا، مفهوم و استحکام خاصی به زندگی فرزند میدهد. پدر اساساً مسئولیت دارد و میتواند فردای فرزندش را روشن کند و چراغ راهنمای او در مسیر سخت زندگی باشد.وی با اشاره به حالوهوای خودش پس از پدرشدن گفت: پر از نشاط و شادمانی و تلاش بیشتر شدم و امید پیدا کردم یک نفر هست که دلبند من است و بسیار دوستش دارم و حالا باید مواظب خودم باشم، چراکه احساس مسئولیت زیادی برای همان روز و فردای فرزندم داشتم.سلطانی در پاسخ به این سؤال که آیا برای تربیت فرزندانش از ابهت ناظم مدرسهای که در قصههای مجید بود، بهره برده است گفت: آن زمان نقش بازی میکردیم و قطعاً که دلمان نمیآمد اینگونه باشیم. پدر و مادر فرزندشان را - دختر و پسر فرقی ندارد- بسیار دوست دارند و برای سلامت و حضور پرثمر آنها از خود میگذرند. من یک دختر و دو پسر دارم؛ آنها متولد سالهای 1359، 1365 و 1372 هستند.این بازیگر با اشاره به درسهای زندگی که از پدر خویش آموخته است، اظهار کرد: پدرم رنج و زحمت زیادی را به خاطر علاقهمندی به بچههایش تحمل میکرد. از ساعت 5:00 صبح تا ۲۲:00 کار کردن و بعد با اخلاق خوش به خانه آمدن و بغل کردن بچهها تصویری است که از پدری کردن او در ذهنم مانده است. کارگر کارخانه بود و با دستگاه پتوبافی کار میکرد که صدا و اذیت بسیاری داشت، اما بیمنت برای ما تلاش میکرد.وی درباره ویژگیهای یک پدر خوب هم گفت: پدر خوب به خاطر جایگاهی که دارد خودش را وقف خانواده میسازد و با تمام وجود خود را بین خانواده تقسیم میکند تا همه شاد و سلامت و راضی باشند. سلامت بچهها بهترین احساس برای هر پدری است و رضایت آنان شادمانی و سلامت پدر را تقویت میکند.سلطانی گفت: مسئله اقتصادی دغدغه مهم هر پدری در خانواده است تا اعضا را آن گونه که رضایت دارند شاداب و سلامتاند ببیند؛ اینکه اعضای خانواده با رنج به کوچه گنج میرسند. اساساً هرلحظه از تماشای بچهها برای پدر شیرین است، اما سلامت خانواده و تندرستیشان مترادف با شادابی پدر هم هست.وی با تبریک روز پدر خطاب به پدران گفت: روز پدر را به تمام پدرانی که با تمام وجود در خدمت خانواده و جامعه هستند و نسل فردا را پرورش میدهند، تبریک میگویم. پدران باید مواظب سلامت خودشان باشند تا سلامت خانوادهشان را نیز تأمین کنند.