به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، این مجموعه با بهرهگیری از کمدی موقعیت و روایتهای چندزمانه، تلاش میکند در فضایی انسانی و متفاوت به مسئله مهم فرزندآوری و کاهش جمعیت بپردازد. حضور نسلهای مختلف بازیگران، تلفیق نگاههای متضاد به زندگی و طراحی داستانهایی که از دل تجربههای واقعی برآمدهاند، «کلینیک رویا» را به تجربهای تازه در تولیدات تلویزیونی تبدیل کرده است؛ سریالی که میکوشد در کنار سرگرمی، مخاطب را به تأمل درباره امید، خانواده و رویای مشترک زندگی دعوت کند.
پنجره تازه تولیدات تلویزیون رو به «کلینیک رویا»
سجاد مهرگان، کارگردان «کلینیک رویا» درباره ایده شکلگیری این مجموعه گفت: برای من همیشه نقطه آغاز هر پروژه، فرمت آن است. از همین رو با توجه به دغدغهای که نسبت به تلویزیون و رسانه ملی دارم، همواره به این فکر میکنم که چه قالبهایی در تلویزیون ما وجود دارد و چه فرمهایی جای خالی دارند. تجربه سریال «آقای قاضی» نیز حاصل همین نگاه بود. ایده اولیه «کلینیک رویا» هم از همین دغدغه شکل گرفت؛ ساخت مجموعهای در قالب کمدی-درام با لبههای فانتزی، فرمیکه این روزها مخاطبان آن را بیشتر در پلتفرمهای خارجی میبینند و در تلویزیون کمتر تجربه شده است.وی ادامه داد: پس از انتخاب فرمت، تلاش میکنم محتوایی متناسب با دغدغههای روز جامعه در آن قرار دهم. به نظرم مسئله فرزندآوری و توجه به خطرات کاهش جمعیت در سالهای اخیر یکی از مهمترین مسائل ملی است. به همین دلیل «کلینیک رویا» بهعنوان یک کمدی-درام، با نگاهی انسانی به موضوع فرزندآوری و لذت داشتن فرزند میپردازد.کارگردان «کلینیک رویا» اضافه کرد: برای ساخت سریال «کلینیک رویا» پژوهش مفصلی انجام دادیم؛ با بسیاری از فعالان حوزه جمعیت گفتوگو کردیم و منابع و کتابهای مرتبط را خواندیم. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که ریشه بسیاری از مشکلات جمعیتی صرفاً به مسائلی مانند درآمد کم یا حمایتهای دولتی محدود نمیشود؛ هرچند این عوامل نیز در تشویق به فرزندآوری موݦݧٔثرند و در سریال به آنها اشاره شده است. حتی در برخی کشورها با وجود حمایتهای گسترده هم مشکل جمعیت حل نشده است.مهرگان افزود: آنچه در این میان اهمیت دارد، محبت و دلبستگی میان آدمهاست؛ وقتی این پیوند شکل بگیرد، بسیاری از ترسها و موانع کنار میرود و افراد به سمت داشتن فرزند و ساختن رویایی مشترک حرکت میکنند. از همین رو نام «کلینیک رویا» برای سریال انتخاب شد؛ جایی که در هر قسمت، رویاهای مشترک آدمها و زمینه شکلگیری این پیوند عاطفی بررسی میشود.مهرگان در پاسخ به این پرسش که آیا «کلینیک رویا» فراتر از سرگرمی هدف یا مضمونی را دنبال میکند، گفت: یکی از علاقههای جدی من کشف و معرفی بازیگران تازه به سینما و تلویزیون است. به همین دلیل ترکیب بازیگران این سریال از چهرههای شناختهشده در کنار بازیگرانی شکل گرفته که بیشتر تجربه تئاتر دارند و کمتر در تصویر دیده شدهاند. به باور من، هر کارگردان باید در کنار ساخت اثر، قدمی هم برای پیشرفت صنعت سینما و تلویزیون بردارد و معرفی چهرههای جدید بخشی از همین مسیر است. در این زمینه کیومرث مرادی نیز همراه من بود.وی ادامه داد: در کنار بازیگران مطرحی چون وحید رهبانی، نیلوفر رجاییفر، محمد نادری، معصومه کریمی، نیلوفر پارسا، امیر کربلاییزاده، جواد خواجوی، صهبا شرافتی، مهری آلآقا، رامین ناصرنصیر، امیر غفارمنش، مریم سرمدی، مریم کاظمی و شهرام شکیبا، گروهی از بازیگران تئاتری مانند ایمان اصفهانی، مهدی بهرامبیگی، کیمیا رفیق، آرزو نادری، فرشته گلچین، امیرحسین طاهری و چند چهره جوان دیگر نیز حضور دارند که میتوانند برای مخاطبان غافلگیرکننده باشند.کارگردان «کلینیک رویا» با اشاره به تعدد بازیگران و پیچیدگیهای ساختاری روایت، اظهار کرد: کارگردانی یک اثر سیال با دکوپاژهای نوآورانه و طراحی ضربآهنگی (مترونوم) جدید، از چالشهای اصلی این پروژه بود. ما تلاش کردیم پویایی پیشزمینه و پسزمینه را مشابه زندگی واقعی طراحی کنیم؛ چراکه برخلاف رویه رایج در بسیاری از سریالها که به دلیل محدودیتهای تولیدی یا فنی به سمت خلوتسازی سکانسها میروند، معتقدم محیطی مانند بیمارستان باید شلوغ و زنده به تصویر کشیده شود.وی اضافه کرد: دستیابی به این سطح از پویایی و واقعگرایی، با توجه به محدودیتهای بودجهای و فشار زمانی تولید، بسیار دشوار بود و این مهم تنها با همراهی حرفهای و تلاش شبانهروزی تیمهای کارگردانی، تصویربرداری، طراحی صحنه و لباس و گروه صدا محقق شد. من از گروه خوبم بسیار تشکر میکنم که بدون همراهی شبانهروزیشان ساخت دینامیک زندگی واقعی امکانپذیر نبود.مهرگان با اشاره به دشواریهای شکلدادن به فضای تازه در تلویزیون گفت: از ابتدا میدانستم ساختن جهانی متفاوت برای مخاطب تلویزیون کار آسانی نیست. تلاش کردم این جهان هم در فضاسازی تصویری و هم در درامپردازی با سلیقه مخاطب تلویزیون هماهنگ باشد و در عین حال بتواند مخاطب خاموش را هم درگیر کند. باور دارم مخاطبان این سریال بهتدریج بیشتر خواهند شد و چنین تجربههایی ناگزیر با ریسک همراه است.وی ضمن قدردانی از موݦݧٔسسه آوینی و صداوسیما افزود:این مجموعهها با جسارت امکان تجربهای تازه و گشودن پنجرهای جدید برای مخاطب تلویزیون را فراهم کردند. بزرگترین چالش من نیز رسیدن به لحنی تازه بود؛ لحنی که در عین نو بودن، الزامات ارتباط با مخاطب تلویزیون را از دست ندهد.کارگردان «کلینیک رویا» ادامه داد: با وجود اینکه تنها چند قسمت از سریال پخش شده، بازخوردهای بسیار مثبتی بهویژه از سوی مخاطبان حرفهای آثار نمایشی دریافت کردهایم و حتی برخی منتقدان سختگیر هم توجه ویژهای به آن نشان دادهاند. با این حال بهنظر میرسد به دلیل محدودیتهای تبلیغاتی، سریال هنوز آنطور که باید به دست مخاطب عمومی نرسیده است.
قصهای که از دل بحران جمعیت زاده شد
علی عموکاظمی، نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا»، درباره شکلگیری ایده این اثر گفت: ایده این سریال ناگهانی شکل نگرفت. پیش از نگارش طرح، من، سجاد مهرگان و جمعی از دوستان نویسنده جلسات هفتگی داشتیم و در آن درباره آثار مختلف سینمایی و تلویزیونی از منظر فرم و محتوا گفتوگو میکردیم. این نشستها فرصتی بود تا هرکدام از اعضا ایدههای شخصی خود را مطرح کنند؛ از طرحها و فیلمنامههای اجرا نشده گرفته تا عناصر داستانی مانند یک مضمون دغدغهمند، پیرنگ جذاب یا شخصیت متفاوت.وی افزود: ایده «کلینیک رویا» در واقع حاصل ترکیب همین ایدهها و دغدغههای مشترک بود. یکی از موضوعاتی که در آن جلسات به دغدغه جدی ما تبدیل شد، مسئله کاهش جمعیت در ایران بود؛ موضوعی که میتواند در آینده به یک ابرچالش برای کشور بدل شود. همین نگرانی جرقه طراحی سریالی با محوریت یک رزیدنت زنان و زایمان به نام رویا مرزبان را زد.عموکاظمی درباره انتخاب زایشگاه بهعنوان محور اصلی روایت توضیح داد: از آنجا که مسئله کاهش جمعیت و پیامدهای احتمالی آن به دغدغه جدی ما تبدیل شده بود، تصمیم گرفتیم بستر داستان را در بیمارستانی با محوریت بخش زنان و زایمان قرار دهیم. این فضا بهطور طبیعی امکان پرداخت دراماتیک به موضوع فرزندآوری و چالشهای مرتبط با آن را فراهم میکند و زمینهای ملموس برای روایت قصه به دست میدهد.نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» همچنین درباره عنوان سریال گفت: شخصیت اصلی داستان «رویا» نام دارد، اما اینکه چرا نام بیمارستان که در ابتدا «زایش» است، در ادامه به «رویا» تغییر میکند، نکتهای است که همزمان با پیشرفت داستان برای مخاطب روشن خواهد شد.عموکاظمی در پاسخ به این پرسش که سریال چه «پیامی» برای مخاطب دارد، تأکید کرد: ترجیح میدهم از واژه «پیام» استفاده نکنم؛ چراکه پیام را میتوان با یک سخنرانی یا مقاله منتقل کرد، اما کار هنر درگیر کردن احساس مخاطب است و سپس هدایت ذهن او در دل یک تجربه معنادار. اگر مخاطبی پس از تماشای سریال نگاه مثبتتری به فرزندآوری پیدا کند یا فردی که به سقط جنین فکر میکند در تصمیم خود تجدیدنظر کند، آنگاه اثر توانسته فراتر از سرگرمی، کارکردی جدیتر نیز داشته باشد.این نویسنده افزود: در «کلینیک رویا» مضامین متعددی دنبال میشود؛ از جمله تقابل دو نوع نگرش و سبک زندگی در شخصیتهای دکتر پدرام پارسا (با بازی وحید رهبانی) و رویا مرزبان (با بازی نیلوفر رجاییفر). پارسا نماینده نگاهی مدرن، قانونمند و تا حدی سرد به زندگی است، در حالیکه رویا رویکردی سنتی، فطری و سرشار از عشق و عاطفه را نمایندگی میکند؛ تقابلی که بستر اصلی تنشهای دراماتیک سریال را شکل میدهد.عموکاظمی درباره روند نگارش سریال گفت: کار جدی روی فیلمنامه از تابستان سال ۱۴۰۲ آغاز شد و نزدیک به دو سال ادامه داشت. حتی در زمان فیلمبرداری نیز بازنویسیها ادامه پیدا میکرد. در این مسیر از مشاورههای تخصصی متعددی استفاده شد؛ از جمله کارشناسان حوزه زنان و خانواده، متخصصان زنان و زایمان و همچنین مشاوران مذهبی. نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» درباره تغییرات فیلمنامه در مرحله اجرا نیز توضیح داد: بهطور طبیعی هر فیلمنامهای در روند تولید، متناسب با نگاه کارگردان و محدودیتهای اجرایی دچار تغییراتی میشود، هرچند این تغییرات در این طرح گسترده نبود. درنتیجه باید به این نکته توجه داشت که هرچقدر نویسنده و کارگردان سلایقشان را به هم نزدیک کنند، بازهم هر شخص دنیای مختص به خودش را دارد. سکانسهای قابلتوجهی در کار بود که رضایت بنده را بهعنوان نویسنده جلب کرد و طبیعتاً سکانسهایی بود که با تصور مطلوبم فاصله داشت. درمجموع نتیجه کار را رضایتبخش میدانم.وی با اشاره به دشواریهای نگارش این سریال گفت: پرداختن به موضوع بارداری و زایمان در چارچوب حیا و ملاحظات عرفی تلویزیون از مهمترین چالشهای «کلینیک رویا» بود؛ بهویژه اینکه این موضوع قرار بود از سوی یک نویسنده مرد روایت شود و همین مسئله حساسیت کار را بیشتر میکرد.
کمدی موقعیت بدون شوخیهای مبتذل
کیومرث مرادی، بازیگر و مسئول انتخاب بازیگران سریال «کلینیک رویا»، درباره حضور خود در این طرح گفت: در سینما و تلویزیون عمدتاً مسئولیت انتخاب بازیگران را برعهده دارم. دوستی من با سجاد مهرگان از زمان تولید فصل اول سریال «آقای قاضی» شکل گرفت و در فصل دوم نیز با هم همکاری داشتیم. همان زمان بود که بحث تولید «کلینیک رویا» مطرح شد و در ابتدا، مانند همیشه، وظیفه انتخاب بازیگران این مجموعه را برعهده گرفتم.این هنرمند همچنین تأکید کرد: کمدی این سریال مبتنی بر شوخیهای کلامی یا بیادبانه نیست، بلکه بر پایه کمدی موقعیت طراحی شده و همین ویژگی آن را متفاوت میکند؛ بهویژه اینکه مخاطب در طول داستان با کاراکتر من در سنین مختلف روبهرو میشود و اجرای این دورههای متفاوت برایم تجربهای جذاب بود.مرادی درباره دلیل انتخاب خود برای ایفای نقش پروفسور پارسا توضیح داد: سجاد مهرگان برای این کاراکتر نوع خاصی از کمدی را در ذهن داشت و نمیخواست اجرای آن توسط بازیگران شناختهشده به کلیشه تبدیل شود. به همین دلیل و با توجه به شناختی که از تواناییهای من بهعنوان معلم بازیگری داشت، ترجیح داد این نقش را خودم بازی کنم.وی با اشاره به تعدد بازیگران در «کلینیک رویا» افزود: با وجود فضای پربازیگر و پرتحرک سریال، استفاده از کمدی موقعیت، قصهپردازی منسجم و نگاه کارگردان به داستانکهایی که در بستر بیمارستان ــ بهویژه زایشگاه ــ شکل میگیرند، به اثر ظرفیت ایجاد جذابیتهای مضمونی و بصری داده است.مرادی درباره مبنای انتخاب بازیگران «کلینیک رویا» توضیح داد: انتخاب بازیگر یک فرآیند تخصصی است، اما بهطور خلاصه شناختی که طی سالها بهعنوان تماشاگر و معلم بازیگری از نسلهای مختلف به دست آوردهام باعث شد در این طرح به سه نسل از بازیگران رجوع کنم. نسل نخست همدورههای خودم و بازیگران شناختهشده و باتجربهاند؛ نسل دوم بازیگرانی هستند که شاید کمتر شناخته شده باشند اما در تئاتر بسیار توانمندند؛ و نسل سوم چهرههای جوانتری هستند که با نقشهای کوچکتر در تئاتر و سینما تجربهاندوزی کرده و بهنوعی تازهترین نسل بازیگران محسوب میشوند.وی افزود: ماهیت خاص این سریال به ترکیبی از چهرههای آشنا و بازیگران متفاوت نیاز داشت. به همین دلیل تلاش کردم بازیگران شناختهشدهای مانند امیر کربلاییزاده، مریم کاظمی و امیر غفارمنش در کنار بازیگرانی کمتر دیدهشده قرار بگیرند تا حالوهوایی تازه به کار بدهند و از فضای تکراری رایج فاصله بگیریم. مرادی تأکید کرد: هر نسل از مخاطبان علاقه دارد نمایندهای از نسل خود را روی صفحه تلویزیون ببیند؛ بنابراین اگر میخواهیم جوانان دهه هشتادی هم با تلویزیون ارتباط برقرار کنند، باید از بازیگران همنسل آنها در آثار استفاده کنیم.
امید به زندگی در دل «کلینیک رویا»
ایمان اصفهانی درباره نقش خود در سریال «کلینیک رویا» گفت: دکتر خودنگار یکی از دو بنیانگذار این کلینیک است که همراه دکتر پارسا و دکتر افزایش آن را راهاندازی کردهاند. او شخصیتی است که همیشه در جایگاه نفر دوم مانده، در حالی که میل داشته نفر اول باشد و ریاست مجموعه را در اختیار بگیرد، اما هیچگاه به این خواسته نرسیده است. بر این اساس کل سریال هم قصه سنگاندازی این آدم جلوی پای دکتر پارسا و پسرش است.وی درباره چگونگی پیوستن به این طرح نیز توضیح داد: پیش از این بیشتر در تئاتر فعالیت داشتم و بهصورت پراکنده در فیلم و سریال حضور پیدا میکردم و از همین مسیر، دوستان و همکاران با تواناییهایم آشنا بودند. برای این نقش بهدنبال بازیگری بودند که بتواند شخصیت را در سه یا چهار مقطع زمانی متفاوت اجرا کند و در نهایت این مسئولیت به من سپرده شد. اصفهانی افزود: برایم بسیار جذاب بود که بتوانم این کاراکتر را در سنین متفاوت، از ۱۸ سالگی تا ۷۵ سالگی، به تصویر بکشم؛ ضمن اینکه حضور در کنار بازیگران باتجربه و مطرح، هم یک فرصت ارزشمند بود و هم آزمونی جدی برای من به شمار میآمد.اصفهانی با اشاره به تعدد بازیگران در «کلینیک رویا» گفت: این شیوه، نوعی سبک جدید در سریالسازی است که در آن بازیگران متعدد با حضورهای کوتاه اما مؤثر وارد قصه میشوند، نقش خود را ایفا میکنند و خارج میشوند، در حالیکه محور اصلی داستان ثابت میماند. او افزود: بستر روایت، یک بیمارستان و زایشگاه است و در دل این فضا، شرایط اجتماعی نیز واکاوی میشود. به گفته او، پیام محوری سریال «زندگی» و «امید به زندگی» است؛ همانطور که در روایت میبینیم شخصیتها در دورههای مختلف جنگ و صلح، با وجود دشواریها، به زندگی ادامه داده و امید خود را حفظ کردهاند.این بازیگر درباره چالشهای تولید نیز توضیح داد: همزمانی فیلمبرداری با گرمای شدید هوا در حالیکه لباسهای زمستانی بر تن داشتیم، کار را دشوار کرده بود. همچنین در مقطعی که همزمان با جنگ ۱۲ روزه بود، قطعی برق و ناچار بودن به خاموش کردن کولر به دلیل صدای آن، شرایط را سختتر میکرد.