به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در این چارچوب، همه ظرفیتهای رادیویی، از شبکههای سراسری و تخصصی گرفته تا بسترهای صوتی و دیجیتال، در یک تقسیم کار دقیق و هماهنگ به میدان آمدند. برای این پوشش فراگیر، ساختار اجرایی و محتوایی منسجمیشکل گرفت و بخشهای فنی، برنامهسازی و محتوایی با مأموریتهای مشخص، مسئولیت آمادهسازی و اجرای برنامهها را بر عهده گرفتند. در محل برگزاری مراسم نیز استودیوهای ویژهای مستقر شدند تا برنامههای زنده بهطور مستقیم از فضای وداع و تشییع روی آنتن بروند و حالوهوای مراسم، حضور گسترده مردم، احساسات شرکتکنندگان و ابعاد مختلف این رویداد تاریخی برای مخاطبان بازتاب یابد. همچنین دهها گزارشگر در مصلی و مسیرهای تشییع مستقر شدند تا آخرین تحولات، مشاهدات میدانی و جزئیات مراسم را بهصورت مستمر مخابره کنند. این پوشش تنها به تهران محدود نماند و دیگر شهرهای مرتبط با این آیین نیز در مدار اطلاعرسانی قرار گرفتند. افزونبر این، شبکههای مختلف رادیویی متناسب با مأموریت خود، هر یک به بخشی از ابعاد شخصیتی، مدیریتی، فکری و اجتماعی رهبر شهید پرداختند و مجموعهای گسترده از برنامههای ویژه را تدارک دیدند. با یکی از مدیران معاونت صدا و سه همکار گوینده درباره اقدامات و حالوهوای پوشش این آیین تاریخی گفتوگو کردیم که در ادامه آمده است.
رادیو، روایتگر حضور میلیونی مردم در بدرقه رهبر شهید
حمیدرضا افتخاری، مسئول استودیوی معاونت صدا در مصلای امام خمینی (ره) و مدیر شبکه رادیویی صبا با تشریح اقدامات رسانه ملی در پوشش مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی، از استقبال گسترده مخاطبان از برنامههای رادیویی خبر داد.وی با اشاره به برنامهریزی گسترده شبکههای رادیویی ازجمله شبکه صبا برای پوشش این رویداد اظهار کرد: با توجه به مأموریتی که برای شبکه صبا تعریف شده بود، تلاش کردیم علاوهبر اطلاعرسانی، شور و احساس حاکم بر فضای جامعه را نیز به مخاطبان منتقل کنیم. از چند روز پیش از آغاز مراسم، تولید و پخش ویژهبرنامهها آغاز شد و از روز جمعه، آنتن شبکه بهطور کامل در اختیار برنامههای ویژه بدرقه رهبر شهید قرار گرفت.افتخاری افزود: درمجموع تلاش ما این بود که آنچه در میدان و در میان مردم جریان داشت، بهصورت زنده و دقیق به مخاطبان منتقل شود. علاوهبر ارتباطهای مستقیم از مصلای تهران، مراسم تشییع در قم نیز بهطور ویژه پوشش داده شد و برنامهریزی برای انعکاس مراسم مشهد و کربلا نیز انجام گرفت.وی با اشاره به تولید برنامههای متنوع در این ایام گفت: برنامههایی همچون «قائد امت»، «دلتنگ اوییم»، «روایت فراق»، «نُت فراق» و «برمدار هنر» با محوریت ابعاد شخصیتی رهبر شهید، خاطرات مردمی، آثار هنری و تولیدات فرهنگی مرتبط با ایشان روی آنتن رفت و تلاش شد ابعاد مختلف این فقدان بزرگ برای مخاطبان روایت شود.مسئول استودیوی معاونت صدا در مصلی تهران درباره بازخورد مخاطبان نیز اظهار کرد: پیامکهای دریافتی و ارتباط مخاطبان نشان میداد برنامهها با استقبال خوبی روبهرو شدهاند. همچنین پویش «بدرقه روایت» نیز با مشارکت مردم همراه بود و آثار و روایتهای ارزشمندی از سوی مخاطبان به دست ما رسید که نشاندهنده همراهی و همدلی گسترده مردم با این برنامههاست.افتخاری با اشاره به فعالیت مستمر استودیوهای معاونت صدا در مصلای امام خمینی (ره) گفت: از عصر روز جمعه، دو استودیوی معاونت صدا بهصورت ۲۴ ساعته در مصلی مستقر شدند و تا پایان مراسم، خدمات رسانهای موردنیاز تمام شبکههای رادیویی، رادیوهای مراکز استانها و همچنین رادیو حماسه را ارائه کردند.وی ادامه داد: همکاران ما بهصورت شبانهروزی در محل حضور داشتند و تا پایان مراسم، بدون وقفه مشغول تولید و پخش برنامه بودند.افتخاری با توصیف فضای حاکم بر مراسم وداع اظهار کرد: طی سه روزی که در مصلی حضور داشتم، چیزی جز زیبایی، اخلاص و عشق مردم به رهبرشان ندیدم. از نخستین ساعات بامداد که درهای مصلی گشوده شد، جمعیت وارد میشد و تا پایان مراسم حتی یک لحظه نیز این مکان خالی از مردم نشد.وی افزود: براساس آنچه به چشم خود دیدم، مردم از همه اقشار، سنین و سلیقهها برای وداع آمده بودند. حضور آنان، حضوری کاملاً خودجوش، پرشور و سرشار از احساس بود و بسیاری از افرادی که امکان حضور نداشتند نیز ازطریق پیامهای ارسالی، حسرت خود را از جاماندن از این مراسم ابراز میکردند.مسئول استودیوی معاونت صدا در مصلی تهران در پایان تأکید کرد: در تمام این روزها آنچه بیش از هر چیز مشاهده کردم، عشق مردم به رهبر شهید، ایران و انقلاب اسلامیبود. این حضور گسترده، جلوهای از همبستگی ملی و وفاداری مردم به آرمانهای انقلاب بود و رسانه ملی نیز تلاش کرد این صحنههای تاریخی را به بهترین شکل برای مخاطبان روایت و ثبت کند.
مردم در مصلی حماسهای شبیه اربعین خلق کردند
سارا عشقینیا، گوینده رادیو و گزارشگر رادیو تهران، ازجمله افرادی بود که در روزهای برگزاری مراسم وداع و تشییع شهدا، در استودیوی معاونت صدا مستقر در مصلای امام خمینی (ره) حضور داشت و لحظهبهلحظه این رویداد را برای مخاطبان رادیو روایت کرد. او میگوید آنچه در این چند روز دید، فراتر از یک مأموریت رسانهای بود و تا سالها در ذهنش باقی خواهد ماند.وی با اشاره به استقرار استودیوی رادیو از عصر روز جمعه در مصلی گفت: از همان شب نخست، برنامههای زنده شبکههای رادیویی تا ساعت دو بامداد ادامه داشت. استودیوی ما مشرف به محل استقرار پیکرهای مطهر شهدا بود و از همانجا میتوانستیم روند آمادهسازی مراسم و رفتوآمد خادمان و خانوادهها را از نزدیک ببینیم.عشقینیا ادامه داد: حدود ساعت سه بامداد، همزمان با اذان صبح، متوجه شدیم درهای مصلی زودتر از زمان اعلامشده گشوده شده و جمعیت زیادی وارد شدهاند. هرچه به صبح نزدیکتر میشدیم، بر شمار مردم افزوده میشد و از همان لحظات نخست مشخص بود که قرار است حماسهای بزرگ رقم بخورد.این گوینده رادیو فضای حاکم بر مراسم را یادآور پیادهروی اربعین توصیف کرد و گفت: با وجود کمخوابی و ساعتهای طولانی کار، هیچکس از شرایط گلایه نداشت. نه کسی از غذا یا امکانات سخن میگفت و نه اعتراضی شنیده میشد. همه تنها برای ادای احترام و وداع آمده بودند و همین اخلاص، فضای متفاوتی را در مصلی ایجاد کرده بود.وی گفت: در یکی از برنامههای زنده رادیو، برای نخستینبار در دوران فعالیت حرفهای خود احساس کردم واژهها توان توصیف آنچه را میبینم ندارند. پشت میکروفون گفتم برای نخستینبار نمیدانم با چه واژههایی باید مردم را تصویر کنم.وی افزود: کار رادیو تصویرسازی با کلمات است، اما عظمت این حضور از دایره واژهها فراتر بود. هر کس با حالوهوای خودش آمده بود؛ یکی طلب حلالیت میکرد، دیگری اشک میریخت و از دیر شناختن شهدا سخن میگفت و برخی نیز تنها در سکوت، وداع میکردند.عشقینیا از تلاش شبانهروزی عوامل رسانه نیز یاد کرد و گفت: در روزهای جنگ، همیشه میگفتیم سرباز رسانه هستیم، اما در این چند روز احساس میکردیم همه ما خادم شهدا هستیم. با کمترین استراحت، شبانهروز کار میکردیم و تنها انگیزهمان این بود که بتوانیم این لحظات تاریخی را بهدرستی روایت کنیم.این گوینده رادیو با بیان اینکه دشوارترین صحنهای که در این چند روز شاهد آن بودم، اقامه نماز بر پیکر شهدا بود، گفت: وقتی نوبت به خواندن نماز بر پیکر کودک ۱۴ ماهه شهید رسید، فضای مصلی بهشدت متأثر شد. صدای گریه مادران و دختران از هر سو به گوش میرسید و حتی همکاران و مدیرانی را دیدم که همیشه بسیار محکم به نظر میرسیدند، اما آن روز بیاختیار اشک میریختند.عشقینیا در پایان تأکید کرد: هیچگاه تصور نمیکردم روزی مانند پیشکسوتان رادیو، راوی چنین لحظات تاریخی باشم. حضور در استودیوی وداع برای من تنها یک مأموریت رسانهای نبود، بلکه توفیقی بود که خداوند نصیبم کرد تا از نزدیک شاهد یکی از ماندگارترین صحنههای تاریخ معاصر باشم و سهم کوچکی در روایت آن داشته باشم
تجلیگاه عاطفه مردم
تیمور کوشکی، گوینده پیشکسوت رادیو با اشاره به حضور گسترده مردم در آیین وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب، این مراسم را یکی از بینظیرترین اجتماعات مردمی جهان معاصر توصیف کرد و گفت: به باور من، این تشییع یکی از بزرگترین بدرقههای مردمی در تاریخ معاصر جهان بود؛ مراسمیکه نظیر آن کمتر دیده شده و بعید است مشابه آن تکرار شود.وی با اشاره به شخصیت رهبر شهید افزود: ایشان رهبری بودند که با مردم صمیمانه سخن میگفتند، دلسوز مردم بودند و ازهرجهت شخصیتی جامع داشتند. خودشان بارها میگفتند دیپلمات نیستند، اما در عمل، بسیاری از دیپلماتها و اندیشکدههای سیاسی دنیا میتوانستند از شیوه تحلیل و مواجهه ایشان با مسائل جهانی درس بگیرند. بسیاری از تحلیلها و پیشبینیهای ایشان درباره تحولات منطقه و جهان نیز بعدها محقق شد.کوشکی درباره حضور هیئتهای خارجی در مراسم گفت: با وجود فشارها و تهدیدهایی که از سوی امریکا علیه برخی کشورها برای عدم حضور در این مراسم اعمال شده بود، دهها هیئت سیاسی، مذهبی، علمی و فرهنگی از کشورهای مختلف برای ادای احترام به ایران آمدند. رؤسای جمهور، رؤسای پارلمانها، شخصیتهای دینی و پژوهشگران بسیاری در این مراسم حضور یافتند و احترام خود را نسبت به رهبر شهید ابراز کردند.این گوینده رادیو با بیان اینکه قدرت واقعی جمهوری اسلامی، مردم هستند، تصریح کرد: در این مراسم، مردم با پرچمهای جمهوری اسلامی، پرچمهای مقاومت و نمادهای مذهبی حضور یافتند و در گرمای شدید، ساعتها ایستادند و عزاداری کردند. این حضور گسترده نشان داد تا زمانی که مردم در صحنه باشند، جمهوری اسلامی نیز با قدرت مسیر خود را ادامه خواهد داد.وی در توصیف فضای مراسم وداع در مصلای امام خمینی (ره) گفت: دو روز حضور در مصلی، برای من جلوهای از یک اجتماع عمیق عاطفی بود. اشک، دعا، راز و نیاز و حالوهوای معنوی مردم در کنار پیکر رهبر شهید، صحنههایی ماندگار را رقم زد. کوشکی ادامه داد: مراسم تشییع در خیابانها، جلوهای کاملاً حماسی داشت. مردم از ساعتها قبل در مسیرهای تشییع حضور یافته بودند و با شور و احساس، رهبر شهید خود را بدرقه کردند. این حضور گسترده، نمادی از وفاداری مردم به آرمانهای انقلاب اسلامیبود.وی همچنین اقامه نماز بر پیکر رهبر شهید را از صحنههای ماندگار این مراسم دانست و گفت: نمازی که بر پیکر ایشان اقامه شد، تنها یک مراسم عبادی نبود؛ بلکه نمایش وحدت، ایمان و انسجام مردم بود. حضور گسترده مردم در همه بخشهای مصلی و اطراف آن، صحنهای تاریخی و بهیادماندنی را رقم زد. این مراسم، صرفاً یک آیین تشییع نبود؛ بلکه نمایش اقتدار مردمی، همبستگی ملی و استمرار راه انقلاب اسلامیبود؛ پیامیکه بیتردید در حافظه تاریخی ملت ایران ماندگار خواهد شد.
از نوحههای خونخواهی تا حضور خانوادهها
امین ضیایی، گوینده رادیو که در روزهای برگزاری برنامه «استودیو وداع» در مصلای تهران حضور داشت، با اشاره به نخستین نکتهای که در این مراسم توجه او را جلب کرده بود، اظهار کرد: نخستین موضوعی که هم برای من و هم برای همکارانم بسیار مشهود بود، نظم حاکم بر مراسم بود. این نظم نشان میداد که از قبل تمهیدات لازم اندیشیده شده و دستگاهها و نهادهای مختلف، با محوریت شهرداری تهران، هماهنگی مناسبی برای برگزاری مراسم انجام داده بودند.وی با اشاره به فضای حاکم بر مراسم افزود: از همان زمانی که درهای مصلی به روی مردم باز شد، جمعیت بهتدریج وارد میشدند. نوحهها و مرثیههایی که پخش میشد، عمدتاً حول محور خونخواهی و انتقام بود. در عین اینکه مردم اندوهگین بودند و غمی سنگین را با خود حمل میکردند، مطالبهای که بیش از هر چیز در شعارها، رجزخوانیها و حتی نوشتههای روی پرچمها دیده میشد، درخواست انتقام بود.وی درباره ویژگیهای جمعیت حاضر نیز گفت: نکته دیگری که برای من بسیار قابل توجه بود، حضور همه اقشار جامعه بود. بعد از پایان برنامه، وقتی از مصلی خارج شدیم و در خیابانهای اطراف، از جمله مطهری و بهشتی، حضور پیدا کردیم، پیر و جوان، زن و مرد و حتی خانوادههایی را دیدیم که با کودکان خردسال و نوزاد، در گرمای هوا، خود را به مراسم رسانده بودند.این گوینده رادیو افزود: به نظر میرسید مردم پس از روزها انتظار، این حضور را فرصتی برای ابراز احساسات و باور قلبی خود میدانستند و میخواستند با حضور در مراسم، در آیین تشییع، نماز و خاکسپاری شهدا سهمی داشته باشند.