برنامه «سایه روشن تاریخ» شنبه ۱۱ مردادماه، با نگاهی نو به زوایای پنهان تاریخ و بازخوانی موضوعات سرنوشتساز و شخصیتهای تاثیرگذار، از رادیو فرهنگ پخش میشود.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در برنامه امروز، محمد ساجدی با رویکردی تحلیلی-روایی در بخش «قراردادها» به بررسی طرح مارشال میپردازد.
طرح مارشال با عنوان رسمی برنامه بازیابی اروپا، یک طرح ابتکاری آمریکا بود که در سال ۱۹۴۸ برای ارائه کمکهای خارجی به اروپای غربی تصویب شد. پس از پایان جنگ جهانی دوم، ایالات متحده بیش از ۱۳ میلیارد دلار (معادل حدود ۱۱۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱) در برنامههای بهبود اقتصادی به اقتصادهای اروپای غربی منتقل کرد. طرح مارشال کاهش موانع بین ایالتی و انحلال بسیاری از مقررات را الزام کرده و در عین حال افزایش بهرهوری و تشویق اتخاذ رویههای تجاری مدرن را تشویق میکرد و کنترل بر اقتصادهای کمونیستی را تا حدودی به ایالات متحده آمریکا میداد.
«نقطههای پنهان» بخشی دیگر از برنامه است که جنگ داخلی آمریکا تحلیل میشود، جنگ داخلی آمریکا پس از چندین دهه تنش میان ایالتهای شمالی و جنوبی بر سر بردهداری، حقوق ایالتها و گسترش قلمرو به سمت غرب در سال ۱۸۶۱ آغاز شد. پیروزی آبراهام لینکلن در انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۸۶۰ موجب شد هفت ایالت جنوبی از اتحادیه جدا شده و ایالات مؤتلفه آمریکا را تشکیل دهند؛ بهزودی چهار ایالت دیگر نیز به آنها پیوستند. این جنگ که با عنوان «جنگ میان ایالتها» نیز شناخته میشود، در سال ۱۸۶۵ با تسلیم نیروهای مؤتلفه پایان یافت. جنگ داخلی آمریکا خونینترین و پرهزینهترین نبرد در تاریخ این کشور بود؛ از میان ۲.۴ میلیون سرباز، حدود ۶۲۰ هزار نفر کشته شدند، میلیونها نفر زخمیشدند و بخش زیادی از مناطق جنوبی به ویرانه تبدیل شد.
در ادامه، دکترین استالین در بخشی با عنوان «معماری قدرت» معرفی و بررسی میشود. دکترین استالین به مجموعهای از اصول و سیاستهایی اشاره دارد که توسط جوزف استالین، رهبر اتحاد جماهیر شوروی، طی دوران حکومتش (دهههای ۱۹۲۰ تا ۱۹۵۰) اجرا میشد. این دکترین شامل جنبههای مختلفی از جمله سیاست خارجی، اقتصاد، و فرهنگ بود و تأثیر عمیقی بر شوروی و کشورهای بلوک شرق گذاشت.
روایت خیانتهای پهلوی در مرزهای ایران و در اختیار گذاشتن بخشی از ایران به شورویT محور برنامه امروز در بخش «پهلوی به روایت تاریخ» است. در دوره پهلوی، بخشهایی از شمال ایران برای مدتی در اختیار ارتش سرخ شوروی قرار گرفت و این اقدام در حافظه تاریخی معاصر ایران به یکی از نقاط بحثبرانگیز بدل شده است.
همچنین تحلیل اخبار روز در «پشت پرده اکنون» انجام میشود و در ادامه در این بخش فرمان مشروطیت تحلیل میشود.
در بخش «پهلوی به روایت تاریخ» نیز درباره قرارداد آلتای که در زمان رضاشاه بین ایران و افغانستان منعقد شد و منجر به واگذاری مناطقی از خاک ایران به افغانستان شد صحبت خواهد شد.
بخش پایانی برنامه «آقای خبرنگار» است که به مصاحبه محمد ساجدی با عمر موسی، دیپلمات مصری و دبیرکل سابق اتحادیه عرب اختصاص دارد.
برنامه «سایه روشن تاریخ» تلاش دارد با بهرهگیری از روایتهای مستند و تحلیلهای کارشناسی، بخشهای کمتر دیدهشده تاریخ معاصر را برای مخاطب امروز روشن و ملموس سازد.
این برنامه را شنبهها ساعت 18:05 از گروه تاریخ و اندیشه رادیو فرهنگ، به تهیهکنندگی یلدا احتشامی و گویندگی فاطمه اسحاق تبار، روی موج اف.ام ردیف ۱۰۶ مگاهرتز بشنوید.