مدیر کارگروه هویت امتی-جهانی ستاد تحول صداوسیما، با تأکید بر حرکت رسانه ملی به سمت هویتمحوری بهعنوان یکی از بالهای تحولی میگوید: ایران اسلامی دو بعد هویتی ملی - فارسی و اسلامی دارد که در هم تنیده هستند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، سیدمحمد سرکشیکیان افزود: هویت ملی، مرزهای وسیع ایران فرهنگی را در بر میگیرد که گستره زبان فارسی در افغانستان، تاجیکستان و شبهقاره هند گواه آن است. بُعد هویتی اسلامی نیز موجب پیوند ایران با بسیاری از کشورهای منطقه، از شمال آفریقا تا آسیای شرقی و شکلگیری آدابورسوم و خردهفرهنگهای مشترک شده است.
سرکشیکیان میافزاید: بر همین اساس پیشرفت ایران اسلامی جز با توجه به این دو شاخصه هویتی مردم ایران محقق نخواهد شد. مسیر پیشرفت ازطریق تعامل با کشورهای مختلف میگذرد و پیشرفت ایران اسلامی در بستر تمدن کهن ایرانی - اسلامی معنا مییابد، نه بسنده کردن به غرب یا شرق. سالهاست عدهای در حال دوگانهسازیهای کاذب ملیت - اسلامیت هستند، درصورتیکه این دیدگاه نهتنها نافی ملیت نیست، بلکه به دنبال تقویت ملیت است. لازمه حرکت بهسوی هویتهای بزرگتر، شکلگیری هویتی کوچکتر و قوی است. همانطور که همبستگی همه اقوام و مذاهب و استانهای قدرتمند، ایران قوی را میسازند.
وی تأکید میکند: همانطور که رهبر معظم انقلاب اسلامی آخرین حلقه حرکت نهضت اسلامی را رسیدن به تمدن نوین اسلامیبیان داشتند و حرکت به سمت تمدن اسلامی را از گذرگاه تقویت ایران اسلامی معرفی کردند. ما اگر ایرانی قوی داشته باشیم، میتوانیم تمدن اسلامی را با دیگر کشورهای منطقه تشکیل دهیم و ظرفیتهای منطقهای را فعال کنیم.
مدیر کارگروه هویت امتی - جهانی با اشاره به غنای داراییهای فرهنگی ما که مدتها مورد غفلت واقع شده، بیان میکند: رسانه ملی با امکانات گستردهاش بستری کلیدی برای تبیین جایگاه هویتمحوری و معرفی ظرفیتهای تمدنی برای تولید علم، قدرت و ثروت ملی است. در همین جنگ اخیر مشاهده میکنیم که مردم کشورهای منطقه و جهان فارغ از حکامشان، بهواسطه احساس هویتی مشترک، چگونه از موشکباران رژیمصهیونیستی توسط ایران، ابراز خوشحالی میکنند و جایگاه ایران در منطقه و جهان تقویت شده و این موضوع فرصتهای جدیدی برای ما ایجاد کرده است.
وی عنوان میکند: رسالت رسانه ملی است که ظرفیتهای فرهنگی، گردشگری، اقتصادی و بازاری با جمعیت ۵۰۰ میلیونی همسایگان و دو میلیاردی حوزه تمدنی ایران اسلامی را به تصویر بکشد. تصویر اولیه از گردشگری در ذهن مردم، چندهزار گردشگر اروپایی و غربی است، درحالیکه رونق صنعت گردشگری ایران با قریب سه میلیون گردشگر از کشورهای منطقه شکل گرفته است.
مدیر کارگروه هویت امتی - جهانی با اشاره به برگزاری بزرگداشت بزرگان ایرانی مانند میرسیدعلی همدانی در تاجیکستان، یادآوری میکند: باید از این ظرفیتهای فرهنگی برای شکلدهی به هویت ایران اسلامی استفاده کنیم. زبان فارسی، نوروز و دانشمندان و شخصیتهایی بزرگی مانند فارابی، ابن سینا، حافظ، سعدی و مولانا میتوانند برای ایران تولید قدرت و ثروت کنند.
سرکشیکیان میگوید: در کشورهای همسایه ازجمله ترکیه سرمایهگذاری عظیمی روی بهرهبرداری از این شخصیتها صورت گرفته است. البته ما نباید به ترکیه خرده بگیریم، بلکه باید به خودمان خرده بگیریم که از ظرفیتهای فرهنگی و هویتی ایران استفاده نکردهایم. در چنین فضایی صداوسیما با تشکیل کارگروه هویت امتی - جهانی میخواهد تصویری متوازن، واقعگرا و مبتنیبر داشتههای ایران اسلامی را روی آنتن ببرد و مخاطبان بهخصوص نسل جدید را با دستاوردهای ایران اسلامی آشنا کند.
به گفته سرکشیکیان، اقوام و مذاهب باید پررنگتر خودشان را در رسانه ملی ببینند. در دهههای گذشته برخی تولیدات به جای نمایش سبک زندگی واقعی، فرهنگ غنی و ظرفیتهای این مناطق، به خطا بر نقاط تاریک متمرکز بودهاند و تصویری غلط از این مناطق به مخاطبان ارائه دادهاند. البته در دوره تحولی شاهد تغییر رویکرد و جهش خوبی در تولیدات بودهایم، ولی کارهای زیادی بر زمین مانده است.
وی خاطرنشان میکند: تولید سریالهایی با محوریت اقوام و استانهای مختلف مانند «نون خ»، «سنجرخان»، «سوران»، «بادار» و اختصاص جدولپخش ویژه از آنتن سیما، برای پوشش برنامههای استانی (ایران ما) و طراحی هفتههای «ایرانِ جان»، به این معناست که صداوسیما به اهمیت بازنمایی هویت ایرانی - اسلامی در شبکهها پی برده و قرار است خلأهای ایجاد شده در چند دهه اخیر را با تولیدات باکیفیتِ هویتمحور پر کند و این تولیدات حتماً میتواند تصویری واقعیتر از مردم نقاط مختلف کشور و فرهنگ غنی ایشان ارائه دهد.
وی اضافه میکند: رسانه در تمام دنیا ابزاری برای اثرگذاری و شکلدهی به هویت جامعه است. آمریکا وقتی میخواهد تصویر کشوری هزار ملت و هزار فرهنگ را به جهان منتقل کند، این را در فیلمها و سریالهایش به تصویر میکشد. در بیشتر تولیدات نمایشی آمریکایی مخاطب با ترکیبی از ملیتها و شخصیتهای مختلف آسیای شرقی، عرب، بیایمان، دیندار، سفیدپوست، سیاهپوست، سنتی، متجدد و… مواجه میشود و با ابزار هنر، تصویر خاصی از مسلمانان ارائه میدهد تا اهداف سیاسی خودش را پیش ببرد.
*گفتگو از فاطمه رستمی