بهمن سال 1403 رئیس رسانه ملی در اختتامیه بیستویکمین اجلاس فناوری رسانه، این وعده را داد که تا پایان شهریور سال ۱۴۰۴ با HD سازی شبکههای استانی، هموطنان عزیز در سرتاسر کشور تصویر رسانه استانی خود را با کیفیت ارتقا یافته یا HD دریافت خواهند کرد.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، این وعده با تأکید بر عدالتمحوری در کیفیسازی شبکههای استانی، افق تازهای را پیش روی مخاطبان استانی گشود. اکنون در آستانه نیمه دوم سال، این وعده محقق شده است و رسانه ملی با افتخار اعلام خواهد کرد که همه مراکز استانها با کیفیت HD رضایت مخاطبان خود را جلب خواهند کرد. در آستانه این توفیق فنی در رسانه ملی، با داوود عربیون، مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها گفتوگو کردهایم.
داوود عربیون با اشاره به آغاز این رویکرد و سابقه کاریاش در معاونت برونمرزی و فعالیتهای انجام شده در این زمینه عنوان کرد: در ابتدا نسبت تصویر 4 به 3 شبکه پرستیوی را به 16 به 9 تغییر دادیم و سپس مقدمات HD سازی آن را فراهم کردیم. نخستین شبکه که از ابتدا بهصورت HD در سازمان راهاندازی شد، شبکه اسپانیولی هیسپان تیوی بود که در سال 1390 رسماً افتتاح شد.
عربیون یادآور شد: شبکه سه، نخستین شبکه سراسری سیما بود که پخش آزمایشی HD خود را در سال 1394 آغاز کرد و این پاقدم خوش سبب شد شبکههای دیگر سیما به سرعت فرایند HD شدن را طی کنند. اولویت نخست سازمان، شبکههای ملی بود که بخش عمدهای از آنها در تاریخ 1399/9/9 افتتاح و بهرهبرداری شدند و پس از آن بهصورت موردی شبکههای دیگری نیز اضافه شدند.
مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها با بیان اینکه در طرح HD سازی، بخشهای مختلفی همچون مجموعه تولید، حوزه پخش، سیگنالرسانی و انتشار و... بهصورت زنجیرهوار با یکدیگر فعالیت دارند، با تأکید بر جامعیت این فرایند افزود: از ثبت تصویر با دوربین تا انتشار و دریافت توسط مخاطب، کل چرخه باید بهروزرسانی شود تا قابلیت پخش HD فراهم آید. تمام این مجموعهها با وجود محدودیتهای بودجهای، تجهیزاتی و همچنین موضوع تحریم که بهشدت سازمان را در تنگنا و فشار مضاعف قرار داده بود، با تلاش تمام بخشها بهخوبی شکل گرفت.
تاریخچه HD سازی در مراکز استانها
عربیون با اشاره به تاریخچه HD سازی در مراکز استانها عنوان کرد: تا قبل از ریاست دکتر جبلی بر سازمان صداوسیما کلاً سه استان خراسان رضوی (مشهد)، آذربایجان شرقی (سهند) و گیلان (باران) به جمع شبکههای HD پیوسته بودند، اما این امکان در دوره تحولی سرعت بیشتری گرفت.
وی با اشاره به راهبردهای معاونت امور استانها گفت: معاونت امور استانها در دوره تحول با تقویت زیرساخت فنی در مراکز استانها نخستین گام را بهسوی HD شدن همه شبکههای استانی برداشت. این طرح همسو با عدالتگستری بود و با این رویکرد که همه استانها باید در سطح کیفی مناسبی قرار گیرند، آغاز شد.
مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها به تحولات اساسی دنیا در حوزه فناوری اشاره کرد و گفت: لازم بود تجهیزات داخلی و خارجی مورد نیاز، تجهیزات پیشرفتهای باشند که در تحولات فناوری، بتوانند بهترین خدمات را به مردم عزیز کشورمان ارائه دهند.
عربیون احصای آمار تجهیزات موجود در استانها و مدیریت داشتهها را مهمترین گام در توسعه هر استان برشمرد و افزود: مرور تجهیزات هر استان به ما این امکان را داد تا به تناسب نیازهای هر استان خریدهای لازم را انجام دهیم و ازاینرو با هدایت خریدهای هر استان مسیر HD سازی را هموار کردیم و قرار شد نیازهای هر استان در قالب فضای HD سازی برآورده شود. این تصمیم سرعت ما را افزایش داد.
وی با اشاره به اهمیت شبکههای استانی اظهار کرد: شبکههای استانی ظرفیتهای بسیار مهمیبرای رسانه ملی به شمار میروند و ارتباطی گستردهتر با مردم نسبت به شبکههای سراسری دارند؛ بنابراین برای تقویت آنها هر اقدامی صورت بگیرد باز هم کم است، چراکه ارتباطی گستردهتر و نزدیکتر با مخاطبان دارند.
«ایران ما» و تسریع HD شدن شبکههای استانی
مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها با اشاره به رویداد «ایران ما» در تسریع HD شدن شبکههای استانی عنوان کرد: رویداد «ایران ما» در سال 1402 تلاشی بود بر استفاده از ظرفیت تولیدات رسانهای استانها در سطح ملی که بهموجب آن بهصورت روزانه ۱۰ ساعت برنامه استانی در شبکههای یک، دو، سه، نسیم و قرآن پخش میشد. این درحالی بود که قالب پخش شبکههای استانی SD بود و این انگیزه برای HD شدن شبکههای استانی تسریع پیدا کرد تا آنها نیز با قالب HD روی آنتن بروند.
عربیون در تشریح جزئیات فنی این طرح خاطرنشان کرد: به همین دلیل، تجهیزات استودیو، کارتهای واسط، فرمت دستگاهها، کابلها، سوئیچها و فرستندهها همگی نیازمند ارتقا هستند تا سیگنال با حجم بیشتر بتواند منتقل و پخش شود.
چالشهای پیش روی طرح HD سازی
وی با اشاره به مشکلات پیش روی طرح HD سازی افزود: برای تکمیل این چرخه، مراکز باید به فناوری کامل HD مجهز شوند. واحدهای سیار و تجهیزات SNG باید تغییر یابند، آرشیو محتوای HD ایجاد شود و دوربینها ارتقا پیدا کنند؛ یعنی حتی اگر محتوا به شکل HD تولید شده باشد، باید کل چرخه آماده باشد تا مخاطب بتواند آن را با کیفیت مطلوب دریافت کند.
مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها با اشاره به ویژگیهای فنی این ساختار که رقابت تازهای را میان مدیران مراکز ایجاد کرد تا آنان نیز بهسوی HD بروند، گفت: لازمه HD شدن این است که شبکههای استانی که پیش از این با بستههای TS1 و TS2 بهصورت MPEG4 پخش SD داشتند، به بستههای TS3 و TS4 با کدینگ HEVC و قالب پخش DVBT2 روی بیاورند که این امکان فقط با تلویزیونهای نسل جدید که قابلیت دریافت شبکههای HD و k4 با برچسب HEVC یا H265 را دارند، فراهم بود.
عربیون با اشاره به موافقت رئیس سازمان با HD سازی روی بستههای TS1 و TS2 و قالب پخش DVBT عنوان کرد: این تصمیم از سوی رئیس رسانه ملی گرفته شد که پخش HD به این بستهها منتقل شود و مخاطبان استانی بدون مجهز کردن یا تعویض گیرندهها روی همان بستر قبلی تصاویر را با قالب HD دریافت کنند.
شگفتانهای در دسترسی همه استانها به پخش HD
مدیر فنی و فناوری اطلاعات معاونت امور استانها این تصمیم را شگفتانهای در دسترسی همه استانها به پخش HD دانست و گفت: اگر پیش از این لازم بود مخاطبانی که علاقهمند دریافت شبکههای استانیشان به شکل HD هستند میبایست اقدام به تهیه تلویزیون k4 یا گیرنده تلویزیونی و ستتاپ باکسهایی با قابلیت پشتیبانی HD و DVB-T2 و HEVC کنند، با این طرح نیازی به تأمین این تجهیزات نیست و همه گیرندههای پخش SD قابلیت دریافت شبکه استانی به شکل HD را پیدا کردهاند.
عربیون با اشاره به راهاندازی بیش از ۲۰۰ کانال تلویزیونی به تعداد حوزههای انتخابیه در انتخابات مجلس سال 1402 و دستاورد بزرگی که در طول سالهای قبل در انتخابات بیسابقه بوده، عنوان کرد: این اتفاق راهگشای تجهیز و بهروز شدن مراکز استانها شد و با اتکای به این دستاورد بود که میانگین میزان انتقال زمینی سیگنالها به بالای 85 درصد رسید و اکنون نیز با اتکا به این دستاورد، پخش HD در سراسر ایران رقم خورده است.