سمیه کاظمبیکی، مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما میگوید: ما همچنان تا رسیدن به تصویر مطلوب و جایگاه موردنظر برای زنان در آنتن رسانه ملی مسیر بلندی پیش رو داریم، چراکه هنوز در سطح تصمیمگیری کلان که بناست تصویر آن تصمیمات روی آنتن برود، مدیریت زنانه نداریم و طبیعتاً با خوانشی مردانه، اسنادی را که بر جایگاه زنان در رسانه ملی تأکید دارند ازجمله سند تحول را اجرایی میکنیم.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، کاظمبیکی تصریح کرد: ما در جایگاه تصمیمگیر، برای ارائه تصویر مطلوب از زنان در رسانه ملی و در نقطهای که تولید این تصویر را به دست تهیهکنندگان، برنامهسازان و نویسندگان میسپاریم، در هر دو ساحت، مقیاس و دیدگاه کامل و شفافی نسبت به جایگاه واقعی زنان در رسانه نداریم. ازاینرو تصویر و جایگاه بانوان در رسانه، در بازخوانیهای شخصی حل میشود. بهعنوان نمونه آیا ما در صداوسیما روی پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی در خصوص زنان ورزشکار عملیات رسانهای ویژه انجام میدهیم؟ به نظرم که بهاندازه کافی این کار را نمیکنیم.
مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما اضافه کرد: در دوره تحول، در برخی شبکهها مانند شبکه دو، از زوایای بنیادیتری به نقشپردازی از زنان پرداختهایم، اما در همه دورهها این روش کلیشهای وجود داشته که از مادران و بانوان فعال و موفق در برنامهها دعوت میکنیم و به شرح زندگی و توفیقات و مشکلاتشان میپردازیم، ولی بیش و پیش از اینکه چنین تصویری از زنان ارائه کنیم، باید بدانیم که قرار است چه مفاهیمیبه اذهان مخاطبان منتقل شود و دنبال چه جریانسازی خاصی هستیم؟ شاید چون به جریانسازی تکیه نمیکنیم، گاهی تلاشهای ما در سطح نمایشی و ارائه دادهها باقی میماند.
در ادامه کاظمبیکی با تأکید بر اینکه شبکههای سراسری میتوانند به ارائه الگوهای مؤثر از جایگاه و تصویر بانوان در رسانه ملی بپردازند، یادآوری کرد: به این دلیل که در تولیدات بیشتر شبکهها تنوع شرایط زنان در جامعه اعم از دختران مجرد، زنان شاغل و… لحاظ نمیشود، هنوز عدالت رسانهای درخصوص این مسائل محقق نشده و باید همچنان به تلاشمان ادامه دهیم تا نسبت برابری بین تصویر و جایگاه زنان و مردان بهصورت همهجانبه روی آنتن رسانه ملی داشته باشیم. همین حالا در ساختار صداوسیما چند خانم مدیر گروه شبکه داریم؟ بانوان باید بتوانند در هر شبکهای که فعالیت میکنند در خصوص زنان و خانواده ادراکسازی کنند و ما در شبکه دو این امکان را تجربه کردیم که نمودش روی آنتن هم مشاهده میشود.
وی افزود: بااینحال باید مراقب باشیم که به افراطوتفریط نیفتیم و کاری که میکنیم به ضد خودش تبدیل نشود. جلوگیری از به هم ریختن تعادل و افراطوتفریط حاصل تمرین است. تمرین به معنای میدان دادن به سلایق و ظرفیتهای گوناگون است. تا زمانی که در میدان با یک مسئله دستوپنجه نرم نکنیم، اصلاً درکی از افراطوتفریط در آن مسئله نداریم. وقتی از سهم تصویر و آنتن درخصوص زن صحبت میکنیم، باید بررسی کنیم که چه میزان از این سهم و تصویر ارائهشده را به معناسازی یا جریانسازی درست اختصاص دادهایم؟ و به نظرم در این حالت تولیدات رسانهای پیرامون بانوان دچار افراطوتفریط و جنسیتزدگی نمیشود.
کاظمبیکی درباره مهمترین تجربهها یا مشکلات خود بهعنوان یکی از بانوان مدیر در رسانه ملی نیز عنوان کرد: اصلیترین مسئلهای که همواره بر آن تأکید دارم، این است که فهم از موضوع زن و خانواده متعادل باشد و با خوانش مردانه به آن نپردازیم. البته نباید از خوانش مردانه در این بحث معنای جنسیتی مسئله را برداشت کرد، بلکه منظورم عدم تجربه و فهم واقعی از مسئله زنان است. گرچه در بسیاری موضوعات لازم نیست برای صحبت از یک موضوع تجربه میدانی داشت، اما اینجا تجربه کردن یعنی در معرض آرای گوناگون قرار گرفتن و تحلیل روی میز داشتن. برای نمونه ما همچنان بار سقطجنین یا واسطهگری برای ازدواج را روی دوش زن میاندازیم و آگاهانه یا ناخودآگاه این اتفاق رخ میدهد. ازاینرو معتقدم ما هنوز با کلیشهها در بعضی از موارد پیش میرویم و برای رسیدن به تحول رسانه ملی و ارائه الگوی سوم زنان از منظری که رهبر معظم انقلاب اسلامیبر آن تأکید دارند، باید غرق در موضوع باشیم تا مفهوم اصلی را دریابیم.
مدیر گروه خانواده شبکه دو سیما ضمن اشاره به اینکه برای بازآفرینی نقش زنان در رسانه ملی به چهار نقش مادری، دختری، خواهری و همسری نیاز داریم، گفت: در کنار این چهار نقش زنانه، نقشهای پدر، پسر، همسر و برادر تعریف میشود و هیچکدام از این نقشها بدون پرداختن به دیگری تصویر کاملی ارائه نمیکند. دختر در نسبت با چه کسی معنی پیدا میکند؟ وقتی ما در کنار او نقشهای مردانهای را که به دختر ربط دارد معنا نمیکنیم، نمیتوانیم تصویر کاملی در قاب رسانه داشته باشیم.
وی تأکید کرد: ما باید سهم آنتن و میزان بودجه برای پرداختن به هرکدام از این اجزا را نیز بسنجیم.برای تصمیمگیری در میدان، باید بانوان مدیر داشته باشیم که بتوانند نقشهای مختلف را عادلانه تقسیم کنند و با قدرتی که در اختیار دارند، بخشهای گوناگون را ملزم به اجرای دستورها کنند، ولی امروز ازنظر اجرایی، زنان بیشتر در حوزه طرح و برنامه صداوسیما حضور دارند و در برنامهسازی، مدیریت میدان و… زنان کمتری در عملیات رسانهای مختلف، میدان را مدیریت میکنند.