در برنامه «مثبت آموزش» شبکه آموزش، نیکارام حقیقت‌گو، معلم سواد رسانه‌ای نوجوانان، به آموزش شناسایی تکنیک‌های خبری و راه‌های مقابله با شایعات پرداخت.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، وی با اشاره به اینکه شایعات در چهار مرحله «تولید خبر، تقویت، باورپذیری و درونی شدن» اثرگذاری خود را اعمال می‌کنند، گفت: اگر در هر یک از این مراحل سپر دفاعی مناسبی داشته باشیم، می‌توانیم از آسیب‌ دیدن جلوگیری کنیم.

حقیقت‌گو در ادامه به برخی از تکنیک‌های دفاعی در برابر شایعات اشاره کرد و افزود: «منبع مجهول» یکی از رایج‌ترین تکنیک‌ها در اخبار جعلی است. عباراتی مانند «به گفته یکی از شاهدان» یا «به گفته یکی از مسئولان که نخواست نامش فاش شود» نمونه‌هایی از این شیوه هستند. مخاطب در مواجهه با چنین اخباری باید سایر منابع را نیز بررسی کند، زیرا این‌گونه خبرها فرصت تفکر را از مخاطب می‌گیرند.

این مدرس سواد رسانه‌ای تأکید کرد: یکی دیگر از تکنیک‌های مهم دفاعی این است که به‌جای بازنشر سریع اخبار، چند دقیقه مکث کنیم و سپس تصمیم بگیریم. این مکث کوتاه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش انتشار شایعات داشته باشد.

وی «بازی با کلمات» را از دیگر تکنیک‌های رایج در اخبار دانست و گفت: این تکنیک باعث می‌شود بار معنایی کلمات تغییر کند و گاهی جای قهرمان و ضدقهرمان عوض شود.

حقیقت‌گو همچنین به اهمیت بررسی چهارچوب خبر اشاره کرد و افزود: باید ببینیم ادعایی که با آن مواجه می‌شویم در چه چهارچوبی مطرح شده و آن را با چهارچوب ارزشی خودمان مقایسه کنیم. گفت‌وگو ابزار مهمی‌برای رسیدن به این چهارچوب‌هاست.

وی «راستی‌آزمایی» را راهکار بعدی دانست و توضیح داد: بررسی یک خبر در چند منبع مختلف، استخراج تفاوت‌ها و سنجش هم‌سویی آن با چهارچوب ارزشی مخاطب، بخش مهمی از مواجهه آگاهانه با اخبار است.

این معلم سواد رسانه‌ای در پایان خاطرنشان کرد: همه این مهارت‌ها در مجموع همان «تفکر انتقادی» است که یکی از اصول مهم سواد رسانه‌ای به‌شمار می‌رود.

گفتنی است برنامه «مثبت آموزش» شنبه تا پنج‌شنبه ساعت ۱۸ از شبکه آموزش سیما به تهیه‌کنندگی آرمین عابدینی روی آنتن می‌رود و با رویکردی مهارت‌محور، به بررسی مسائل تربیتی و آموزشی خانواده‌ها و دانش‌آموزان می‌پردازد.