حسین قرایی، مدیرکل روابطعمومی صداوسیما در یادداشتی در خصوص رویداد ایران جان، هرمزگان ایران نوشت: رویداد «ایرانجان» در هرمزگان، تجلی تلاشی تازه برای بازخوانیِ ایران از دریچهای ساحلی، گرم، رنگین و زنده است؛ دریچهای که بندرعباس، جزایر خلیجفارس و سواحل بیبدیل جنوب، قاب آن را شکل میدهند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در ادامه این یادداشت آمده است: آنچه این رویداد را متمایز میکند، در کنار تنوع برنامهها و حضور هنرمندان و فعالان فرهنگی در هرمزگان، ابتکارِ رسانه ملی در همنشینیِ هوشمندانه «ظرفیتهای محلی» و «ویترین ملی» است؛ همنشینیای که اگر استمرار یابد، میتواند به الگویی برای توسعه متوازن فرهنگی در سراسر کشور بدل شود.
هرمزگان نیز مانند بسیاری پهنههای ایران عزیز، جغرافیایی جذاب و نماد فرصت، اما معمولاً مغفول در قاب روایت است. خطهای که سالهاست در متن زندگی ایرانیان حضور دارد؛ اما غالباً در حاشیه روایتها نشسته است. استانی که نامش با خلیجفارس، تنگه هرمز، بندرهای پرتکاپو، تجارت دریایی و صیادی گره خورده و در لایههای زیرین خود، گنجینهای عظیم از فرهنگ، هنر، آیین، موسیقی، تنوع خوراک، صنایعدستی، معماری بومی و زیستجهان انسانی دارد که کمتر آنگونه که شایسته است، در «نمایش ملی» بازتاب یافته است.
رویداد «ایرانجان» با تمرکز بر هرمزگان، در واقع یک جابهجایی زاویه دید را پیشنهاد میکند: بهجای نگاه از مرکز به حاشیه، اینبار ایران از ساحل روایت میشود. از دل کوچههای قدیمیبندرعباس، از رنگهای خیرهکننده جزیره هرمز، از شور زندگی در قشم، از صدای نیانبان و دهل، از سفرههای ساده اما پرمعنای جنوبی و از چهرههای آفتابخورده مردمانی که سالها بارِ تولید، تجارت، امنیت دریایی و گردشگری را بر دوش کشیدهاند.
اهمیت «ایرانجان» در آن است که رسانه ملی را از نقش منفعل «بازتابدهنده» به نقش فعال «همآفرین» ارتقا میدهد. در این رویداد، رسانه به پوشش یک جشن یا برنامه اکتفا نمیکند، بلکه خود به عامل همافزایی بدل میشود: ازسویی، با گردهمآوردن هنرمندان محلی، پژوهشگران، فعالان اجتماعی، جوانان خلاق، کارآفرینان و مسئولان، رسانه ملی میتواند بستر گفتوگویی نو درباره «هویت جنوب» فراهم آورد؛ هویتی که هم ایرانی است، هم اسلامی، هم دریایی و هم جهانی. پرداخت دقیق به آیینها، موسیقیها، پوششها و روایتهای بومی، از فرورفتن آنها در حاشیه فراموشی جلوگیری میکند و به آنها شأنی ملی میبخشد.
ازدیگرسو، هر قابِ تلویزیونی و هر روایت رسانهای، میتواند به دعوتنامهای برای سفر بدل شود. معرفی هدفمند جاذبههای طبیعی قشم، هرمز، هنگام، لارک، سواحل مکران، بافت تاریخی بندرعباس، اقامتگاههای بومگردی و مسیرهای کمترشناختهشده، زمینهسازی برای رونق گردشگری مسئولانه است؛ گردشگریای که به اقتصاد محلی جان میبخشد، اما روح و اصالت فرهنگ بومی را قربانی سوداگری نمیکند.
هرمزگان فقط مقصد گردشگری هم نیست؛ بندرکار، بندر تولید و تجارت است. معرفی صنایع دریایی، شیلات، کشتیسازی، صنایع کوچک و متوسط، محصولات بومی و صنایعدستی در قالب روایتهای جذاب رسانهای، میتواند پل ارتباطی میان تولیدکننده محلی و بازار ملی و حتی منطقهای شود. رسانه ملی بهاینترتیب، به بازوی توسعه تبدیل میشود؛ بازویی که سرمایه اجتماعی را تقویت و اعتماد عمومی را به آینده این خطه مستحکم میکند.
یکی از نقاط قوت رویکردی که در «ایرانجان» میتوان دید، عبور از نگاه مناسکی و مقطعی به استانهاست. اگر این رویداد در ساختار برنامهسازی رسانه ملی نهادینه شود، میتواند زمینهساز تحولی عمیق در نسبت مرکز و استانها باشد: از «گزارشهای کوتاه و پراکنده» به «روایتهای عمیق و پیوسته»؛ از «حضور نمادین» استانها در چند قاب مناسبتی به «حضور مؤثر» آنها در سبد دائمیبرنامهها؛ از «نگاه از بالا به پایین» به «همنشینی برابر و گفتوگویی» میان تهران و بندرعباس، تبریز و زاهدان، مشهد و اهواز و... . در این چارچوب و در ادامه برگزاری این رویداد، هرمزگان میتواند به الگوی موفق دیگری برای سایر استانها تبدیل شود؛ الگویی که نشان میدهد اگر رسانه ملی با احترام به تفاوتهای فرهنگی و اعتماد به توان محلی وارد میدان شود، استانها نهفقط مخاطب و موضوع برنامه، بلکه شریک در تولید معنا و محتوا خواهند بود.
«ایرانجان» در هرمزگان، فرصتی است برای اینکه ایران از جنوب نفس بکشد؛ از هوای گرم و مرطوب بندر، از نمک دریا، از رنگهای مسحورکننده خاک هرمز، از صدای امواجی که سدهها شاهد رفتوآمد کشتیها، داستانها، فرهنگها و تمدنها بودهاند. رسانه ملی مصمم است این فرصت را با نگاهی بلندمدت، با احترام به اصالتهای بومی و با ارادهای جدی برای همافزایی با ظرفیتهای محلی دنبال و نقشی فراتر از یک «رسانه» ایفا کند.