چند سالی است که معاونت صدای رسانه ملی بهمنظور شناسایی و معرفی برترین آثار مستند رادیویی در سطح ملی و ایجاد رقابت سازنده بین مستندسازان و همچنین کشف و رشد استعدادهای حوزه برنامهسازی، جشنواره ملی مستند رادیویی «پژواک» را برگزار میکند.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، اگر یک مستند رادیویی بتواند در کشف «حقیقت» تلاش کند، میتواند انتظار مخاطب را برآورده سازد. از سوی دیگر، شناخت حقیقت جز با پژوهش میسر نخواهد بود. اگر برنامهساز، حقیقت را در ظرفی هنرمندانه ارائه دهد، میتواند مخاطب را با خود همراه سازد.
ارائه الگوی مناسب از مستندسازی
سهیلا باقری، مستندساز جوان رادیویی که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۷ پس از پایان تحصیلات در دانشکده تولید دانشگاه صداوسیما در رادیو سلامت آغاز کرد، بهسرعت توانست با آثار اثرگذارش توجهات را به سمت قالب مستند جلب کند. او نخستین تجربه خود را در نخستین دوره جشنواره پژواک در بخش مستندنگاری کسب کرد. نقطه عطف کار حرفهای او، همکاری با مدیر شبکه وقت، مرحومه صدیقه اعتماد سعید، برای تولید مجموعهای از مستندهای پرتره از زنان موفق در حوزه پزشکی بود. او در این طرح، همراه با فیروزه آدابی و زیر نظر انسیه سمیعپور، مستند پرترهای را با عنوان «جانِ مریم» از مریم رزاقیآذر، فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان ساخت که ثمره آن کسب مقام اول در بخش مستند پرتره در دومین دوره جشنواره پژواک بود. باقری با اشاره به تأثیر شگرف این جشنواره بر فضای تولیدات رادیویی، بیان میکند: حقیقتی که وجود دارد این است که اصلاً بعد از برگزاری این جشنواره توجه به قالب مستند در رادیو احیا شد و موردتوجه برنامهسازان و مدیران شبکهها قرار گرفت.
باقری در ادامه، کلید موفقیت در مستندسازی را در دو رکن اساسی میداند که از کارگاههای آموزشی آموخته است: روایت درست و پژوهش و اشراف بر سوژهای که قرار است مستند دربارهاش ساخته شود مهمترین عناصر در موفقیت یک اثر مستند به شمار میروند.
زندگی دوباره بعد از حادثه
نیلوفر قاسمیپور با مستند «بازی رفتوبرگشت» که روایتی انسانی و الهامبخش از تغییر مسیر زندگی جوانی پس از حادثهای تلخ است، موفق شد در جشنواره پژواک در بخش «ساختار مجله» مورد قدردانی قرار گیرد.
قاسمیپور در توضیح ایده و محتوای مستند گفت: «بازی رفتوبرگشت» روایت زندگی فرزاد خلیلی است؛ جوانی که در تصادفی شدید تا آستانه مرگ میرود، اما با تلاش و ازخودگذشتگی آتشنشانی شجاع دوباره به زندگی بازمیگردد. این حادثه نقطه عطف زندگی اوست، چراکه در جریان آن هر دو پای خود را از دست میدهد، اما بهجای تسلیمشدن، مسیر تازهای را آغاز میکند و با امید، تمرین و ارادهای مثالزدنی به قهرمانی ورزشی تبدیل میشود.
او ادامه داد: برای ما مهم بود که مستند صرفاً روایت حادثهای تلخ نباشد، بلکه داستان بازگشت باشد؛ بازگشتی که نهفقط به زندگی، بلکه به معنا، انگیزه و هویت تازهای منتهی میشود. عنوان مستند هم به همین رفتوبرگشت میان مرگ و زندگی، ناامیدی و امید اشاره دارد. این مستندساز گفت: تهیهکننده به دنبال موضوعی خاص، متفاوت و درعینحال عبرتآموز بود. داستان زندگی فرزاد خلیلی به دلیل تغییر مسیر ناگهانی زندگیاش پس از اتفاقی بد، ظرفیت بالایی برای روایت داشت. این تغییر مسیر، وجه تمایز اصلی مستند است؛ اینکه چگونه حادثه میتواند پایان زندگی باشد یا آغاز مسیری تازه.