سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره) و قیام خونین ۱۵ خرداد، همواره برای اهالی رادیو فراتر از یک وظیفه سازمانی، عرصهای برای ثبت لحظات ناب حماسی و عاطفی بوده است.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، گزارشگران و برنامهسازان این رسانه با حضور مستمر در کانون مراسم و برقراری ارتباط زنده با بطن جامعه، مجموعهای ارزشمند از روایتهای ماندگار را در حافظه رسانه ملی به ثبت رساندهاند. این گزارش به بازخوانی تجربههای حرفهای و خاطرات شنیدنی این تلاشگران از ساعتها پخش زنده، تعامل مستقیم با مخاطبان و فضای معنوی حاکم بر حرم مطهر میپردازد؛ تجربههایی که هر سال ابعاد تازهای از پیوند مردم و رهبری را نمایان میسازد. پای صحبت این راویان مینشینیم تا مروری بر این خاطرات ماندگار داشته باشیم.
بغضی که در ارگ شکست
عباس سنجری، گزارشگر پیشکسوت رادیو ایران درباره خاطراتش از مراسم تشییع امام خمینی(ره) گفت: زمانی که رادیو اعلام کرد حضرت امام به رحمت خدا رفته است، خودم را به رادیو رساندم. آن زمان رادیو در میدان ارگ، ۱۵ خرداد بود. همه ماتومبهوت بودند و نمیدانستند که درباره چه باید صحبت بشود، چه چیزی از رادیو پخش کنند و... . به هر صورتی که بود، توانستم چند گزارش تهیه کنم تا غم و اندوه مردم را ازطریق امواج رادیو به سمع مخاطبان برسانم. بعداز جمعبندی، بهسمت مصلی حرکت کردم. همینطور که اندوهگین و پیاده بهسمت مصلی میرفتم، جمعیت بیشتر و بیشتر میشد تا به آنجا رسیدم. جای سوزن انداختن هم نبود. همه سراسیمه و گریان به پیکر حضرت امام(ره) مینگریستند. پساز دو سه ساعت تهیه گزارش به رادیو بازگشتم.
وی افزود: آن زمان دستگاه ناگرا داشتیم که حمل آن بهدلیل سنگینیاش بسیار سخت بود. گزارشها را تحویل دادم و دوستان برای پخش آماده کردند. فردای آن روزی که قرار شد پیکر حضرت امام خمینی(ه) تشییع شود، جمعیت از مصلی تا مسیر بهشت زهرا(س) بهاندازهای زیاد بود که حتی نمیدانستیم از کجا باید برویم و گزارش تهیه کنیم. در مسیر تشییع پیکر امام، ازطریق دوربینهایی که در خیابانها بود، مراسم رصد میشد و لحظهبهلحظهاش را گزارش میکردیم. بعداز مراسم خاکسپاری، دورتادور را کانتینر گذاشته بودند؛ بهگونهای که پیکر حضرت امام را محصور کردند. فردا واحد سیار در آنجا مستقر شد و من از بالای کانتینر دوم، گزارش را بهصورت زنده ارائه دادم. همه گریه میکردند و داغدار بودند. یک میکروفن پایین بود که با مردم صحبت میکردیم، درددلهایشان را میشنیدیم و حالوهوایشان را جویا میشدیم. آنها هم از غمواندوهشان میگفتند. برخی گل آورده بودند، بعضی دیگر گریه میکردند و....
14 خردادهای رادیو
علیرضا محمدی، گزارشگر پیشکسوت رادیو تهران، با مرور خاطرات بیش از دو دهه پوشش زنده مراسم سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره)، 14خرداد را یکی از مهمترین میدانهای رسانهای کشور توصیف کرد؛ روزی که علاوه بر حضور میلیونی مردم، بیانات رهبر شهید انقلاب، مسیر و خطمشی مدیران و مسئولان کشور را در حوزههای مختلف ترسیم میکرد.
وی با اشاره به بیش از دو دهه حضور در پوشش زنده مراسم ارتحال حضرت امام خمینی(ره) گفت: چهاردهم خرداد برای خبرنگاران فقط یک مراسم نبود؛ فرصتی بود برای مشاهده وحدت مردم و مسئولان در کنار آرمانهای انقلاب. رادیو تهران سالها این مراسم را بهصورت زنده پوشش میداد و بیش از 15 سال، تنها شبکهای بود که این رویداد را کامل و مستقیم روی آنتن میبرد. چهاردهم خرداد همیشه صحنه تجدید بیعت مردم با آرمانهای امام(ره) و رهبر معظم انقلاب بود؛ روزی که برای هر خبرنگار، خاطرهای فراموشنشدنی باقی میگذاشت.
مردم گزارش را با عشق کامل کردند
هادی اسدی، گوینده رادیو گفتوگو که سالها در حوزه گزارشگری نیز فعالیت کرده است، درباره تجربه گزارشگری گفت: گزارشگری بهنوعی مدرک کارشناسی مجریگری است، چون خبرنگار در موقعیتهایی قرار میگیرد که هیچچیز از قبل قابل پیشبینی نیست. در سالهایی که توفیق گزارش از این مراسم را داشتم، شکوه حضور مردم از قومیتهای مختلف، پیر و جوان و حتی افرادی که با سختی مسیرهای طولانی را طی میکردند، برایم بسیار اثرگذار بود. در یکی از گزارشهای زنده، بهدلیل گرمای شدید و فشار جمعیت، حالم بد شد و بیهوش شدم، اما وقتی به هوش آمدم، دیدم زائرانی از کاشان با گلاب و آب خنک دورم جمع شدهاند. مردمیکه با عشق در مراسم ارتحال امام خمینی(ره) حضور پیدا میکردند، میگفتند هرسال برای ادای احترام به امام به حرم ایشان میآیند و هنوز پس از سالها، سوگوار پرواز پیر جماران هستند.
تماشای پیوند ناگسستنی میان امام و امت
معصومه کیانی، گزارشگر رادیو ورزش گفت: برای من که سالهاست روایتگر مراسم روز 14خرداد در میان خیل مشتاقان بودهام، این روز فراتر از یک تعطیلی رسمی یا یک مراسم سالانه؛ بلکه یک میعادگاه است. هر سال که برای پوشش مراسم به مرقد امام (ره) میروم، با خود فکر میکنم چه رازی در این نام نهفته است که با گذشت بیش از سه دهه، هنوز هم مغناطیس حضورش، پیر و جوان را از دورترین روستاها تا قلب پایتخت به این نقطه میکشاند؟ جمعیت زیادی که از دورترین نقاط و گاهی با لباس محلی به حرم امام راحل می آیند.
وی افزود: روزی را به یاد میآورم که از شدت گرمای هوا گوشی موبایلم کار نمیکرد. گرمازده شده بودم و پاهایم توان ایستادن نداشتند، اما حضور پر شمار مردم در آن گرمای طاقتفرسا غیرقابل توصیف بود.
نوشتن از رحلت مردی که مسیر تاریخ معاصر ما را تغییر داد، کار سادهای نیست، اما وقتی به تماشای این پیوند ناگسستنی میان امام و امت مینشینم، کلمات خود به خود بر صفحه کاغذ جاری میشوند. ۱۴ خرداد، تنها سالگرد یک فقدان نیست، بلکه بازخوانی فصلی است که هویت معاصر ما را شکل داد؛ فصلی که نشان میدهد اندیشهای که برای خدا باشد، هرگز به بایگانی تاریخ نخواهد رفت.
صدای صمیمی مردم در روزهای سوگ
آتوسا برهانینژاد که در دو سال گذشته تهیهکنندگی ویژهبرنامه «ساده و صمیمی» رادیو صبا را به مناسبت سالروز رحلت حضرت امام خمینی (ره) برعهده داشته است، از تجربهای گفت که برایش فراتر از تولید یک برنامه رادیویی بود؛ تجربهای نزدیک به شنیدن دلگویههای مردم در فضایی صمیمی. او توضیح داد: هنگام طراحی و آمادهسازی برنامه، همواره تلاش کردهام در کنار حفظ حرمت و معنویت این مناسبت، فضایی گرم و بیتکلف برای مخاطبان ایجاد کنم تا شنوندگان بتوانند احساسات و خاطرات خود را درباره امام راحل (ره) با دیگران به اشتراک بگذارند.
وی افزود: بازخورد پیامهای پرمهر شنوندگان نشان داد که وقتی رسانه با صداقت و بدون واسطه با مخاطب سخن میگوید، مردم نیز با تمام وجود همراه میشوند. این برنامه درواقع بستری بود تا شنوندگان رادیو صبا، احساسات و خاطرات خود را از پیوند با امام راحل (ره) بیان کنند و حس همدلی ملی در این روزهای حزنانگیز تقویت شود.
بازخوانی اندیشههای اقتصادی امام راحل
نازنین کتابچی، تهیهکننده برنامه «شاخص» رادیو اقتصاد، از تجربه تولید ویژهبرنامه ارتحال حضرت امام خمینی (ره) چنین یاد کرد: روزهای آمادهسازی برنامه برای من و همکارانم حالوهوای متفاوتی داشت. فضای اتاق فکر سرشار از احترام و تأمل درباره اندیشههای اقتصادی امام راحل بود. در خلال بررسی وصیتنامه الهی سیاسی ایشان، تلاش کردیم نشان دهیم چگونه مفاهیمی مانند عدالت اجتماعی، حمایت از محرومان و استقلال اقتصادی، همچنان برای جامعه امروز الهامبخش است.
وی افزود: هر بخش از برنامه با دقت و حساسیت طراحی شد تا بتوانیم تصویری روشن از ابعاد نظری و کاربردی این اندیشهها ارائه دهیم. در حین تولید، بارها احساس کردیم که موضوع صرفاً یک برنامه رادیویی نیست، بلکه نوعی مرور مسئولیت اجتماعی رسانه است. آن روزها برای ما فرصتی بود تا دوباره به ریشههای فکری انقلاب و ریشههای سیاسی و اقتصادی امام خمینی (ره) بازگردیم و آن را با زبان تحلیل اقتصادی به مخاطبان منتقل کنیم. این تجربه برای من ماندگار شد و الهامبخش بود.
گرما، جمعیت و امداد در یک قاب
مرجان قندی، گزارشگر رادیو سلامت به یکی از خاطراتش از پوشش مراسم سالگرد رحلت حضرت امام خمینی(ره) اشاره کرد: در یکی از سالهایی که برای پوشش این مراسم در محل حضور داشتم، در میان ازدحام جمعیت و گرمای طاقتفرسای خرداد، صدای فریاد مادری توجهم را جلب کرد. درحالیکه نیروهای اورژانس 115 و فوریتهای پزشکی در میان انبوه جمعیت مستقر بودند، اما رسیدن به محل حادثه بهسختی امکانپذیر بود. چند قدم آنسوتر، پسربچهای پنج یا ششساله را دیدم که در آغوش مادرش بیحال شده بود. نزدیکتر که رسیدم، خودم را معرفی کردم و از مادر پرسیدم چه اتفاقی افتاده است. با صدایی لرزان گفت: «بهسختی نفس میکشد.» نبض کودک را گرفتم؛ بسیار تند میزد و تنفسش هم دشوار بود. به مادرش گفتم نگران نباشد، کودک دچار گرمازدگی شده است.
وی ادامه داد: بلافاصله لباسهایش را کم کردم و کمی آب روی صورت و بدنش ریختم تا از شدت گرما کاسته شود. در همان لحظات، یکی از نیروهای اورژانس که با شتاب و نفسنفسزنان خود را رسانده بود، کودک را تحویل گرفت و او را برای دریافت خدمات فوری به اتوبوس آمبولانس در ضلع جنوبی مرقد مطهر امام خمینی (ره) منتقل کرد. این صحنه، تصویری ماندگار از فداکاری، مسئولیتپذیری و آمادگی نیروهای اورژانس در ذهنم بهجا گذاشت؛ قهرمانان بیادعایی که در سختترین مواقع، با آرامش و قاطعیت، نجات جان انسانها را در اولویت قرار میدهند و برای حفظ جان هموطنانشان از جان مایه میگذارند.