مدرس دانشگاه و کارشناس سواد رسانه:
مدرس دانشگاه و کارشناس سواد رسانه:
رسانه باید زمان مداخله را بشناسد
سه شنبه 19 خرداد 1405 - 11:04
محمد لسانی، کارشناس سواد رسانه و مدرس، درباره نقش رسانهها در ارتقای سواد رسانهای مخاطبان گفت: وقتی ما مصادیق جنگ شناختی، جنگ رسانهای، تحریفها، دروغها و اخبار جعلی را در رسانهها ببینیم، نسبت به موارد مشابه حساسیت پیدا میکنیم. به همین دلیل، گام نخست، حساسسازی است که خود منجر به آگاهسازی میشود.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، وی تصریح کرد: مواجهه مخاطبان با نمونههای واقعی عملیات رسانهای و تحریفها، باعث میشود قدرت تشخیص آنها در برابر پیامهای مشابه افزایش یابد و این موضوع یکی از پایههای اصلی تقویت سواد رسانهای در جامعه به شمار میرود.
لسانی با اشاره به شیوههای آموزش سواد رسانهای اظهار کرد: برخی افراد تلاش میکنند از طریق آموزشهای درسمحور، مخاطبان را با فنون رسانهای آشنا کنند، اما معمولاً موفق نمیشوند، زیرا ماهیت فنون رسانهای از نوع کلاس درس نیست، بلکه در بسیاری از مواقع، از طریق لمس کردن، مشاهده کردن و آگاه شدن از مصادیق واقعی بهدست میآید. همچنین نمایش مصادیق واقعی در برنامههای رسانهای میتواند به درک بهتر مخاطبان از سازوکارهای رسانهای کمک کند.
این مدرس رسانه بر ضرورت طراحی برنامههای مشخص در حوزه سواد رسانهای تأکید کرد و گفت: برای حساسسازی و ملموس کردن فنون رسانهای، حتماً باید برنامههای مجزا و متمرکزی وجود داشته باشد. مفاهیمی مانند سواد رسانهای و سواد خبری باید از طریق بخشهای تبلیغاتی و ترویجی، همراه با هشتگها و کلیدواژههای مشخص، به جامعه منتقل شوند تا این مفاهیم در ذهن مخاطبان تثبیت و به گفتمانی عمومی تبدیل شوند.
وی در ادامه با اشاره به تفاوت آگاهسازی و توانمندسازی مخاطبان توضیح داد: ما در طولانیمدت باید از برنامههای ترویجی و آموزشی فاصله بگیریم و به سمت برنامههایی برویم که مخاطب را درگیر میکند. این سیاست توانمندسازی است و با آگاهسازی صرف تفاوت دارد. در آگاهسازی تنها اطلاعات در اختیار مردم قرار میگیرد، اما در توانمندسازی مهارتهایی مانند راستیآزمایی، منبعشناسی و تأیید چندکاناله اطلاعات به مخاطبان آموزش داده میشود تا بتوانند در مواجهه با پیامهای رسانهای تحلیل دقیقتری داشته باشند.
این کارشناس سواد رسانهای همچنین درباره مواجهه با اخبار جعلی بیان کرد: در بحث اخبار جعلی ما از شناخت آستانه و سطح اخبار جعلی صحبت میکنیم. مثل اینکه چه زمانی باید وارد مداخله شویم. گاهی یک خبر جعلی هنوز به سطح مسئله اجتماعی نرسیده و نباید به آن پرداخت، اما زمانی که از یک آستانه مشخص عبور کند و به مسئلهای اجتماعی تبدیل شود، لازم است رسانهها وارد عمل شوند. لسانی تأکید کرد که استفاده از روشهای دادهکاوی و ابزارهای تحلیل داده میتواند در تشخیص این آستانهها و مدیریت مؤثر اخبار جعلی به رسانهها کمک کند.
وی تولیدات رسانه ملی را از مهمترین ابزارهای افزایش سواد رسانهای مردم دانست و گفت: انسانها گاهی قدر داشتههای خود را نمیدانند. امروزه بالاترین گستره مخاطب، بالاترین پوشش رسانهای، بیشترین تعداد افراد درگیر در تولید و پخش محتوا، و نخستین سنگر رسانهای کشور در سازمان صداوسیما قرار دارد. ازاینرو، صداوسیما یک سرمایه و دارایی ملی است.