رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما، با حضور در فصل دوم برنامه «همیشه مخاطب» ضمن تشریح فلسفه تشکیل این مرکز، از تغییرات گسترده در سیاستگذاری رسانه ملی برای مخاطبان کودک و نوجوان سخن گفت؛ تغییراتی که از ادغام بخشهای پراکنده و ایجاد یک ساختار متمرکز آغاز شده و اکنون به حوزههایی همچون تولید سریال، پویانمایی، بازیهای رایانهای، آموزش، استعدادیابی و زیستبوم رسانهای نوجوانان رسیده است.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، محمدصادق باطنی در ابتدای این گفتوگو با اشاره به وضعیت گذشته حوزه کودک و نوجوان در رسانه ملی گفت: تا پیش از تشکیل مرکز کودک و نوجوان، فعالیتهای این حوزه در بخشهای مختلف سازمان پراکنده بود. شبکه کودک، شبکه امید، مرکز صبا و سایر بخشهای مرتبط هرکدام مسیر خود را دنبال میکردند و هماهنگی لازم میان آنها وجود نداشت. درنتیجه، ظرفیتهای فراوانی در این حوزه بدون استفاده باقی میماند. در دهههای گذشته توجه به مخاطبان کودک و نوجوان در مقایسه با اهمیت این گروه سنی، کمتر از حد انتظار بوده است.
وی ادامه داد: در بسیاری از بخشها، از تولید پویانمایی گرفته تا سریالسازی، بازیهای رایانهای، باشگاههای نوآوری و حتی بازارپردازی محصولات فرهنگی، با محدودیتها و کمبودهایی روبهرو بودیم. این پراکندگی اجازه نمیداد یک زیستبوم کامل برای کودک و نوجوان شکل بگیرد. درحقیقت حوزه کودک و نوجوان در صداوسیما تا حد زیادی به شکل جزیرهای اداره میشد. هر بخش با نگاه و برداشت خود پیش میرفت و میزان همافزایی میان مجموعهها محدود بود. ایجاد مرکز کودک و نوجوان تلاش کرد این وضعیت را تغییر و همه ظرفیتها را در یک مسیر مشترک قرار دهد.
کودکان؛ مهمترین، وفادارترین و اثرپذیرترین مخاطبان
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما معتقد است گروه سنی کودک مهمترین، وفادارترین و درعینحال اثرپذیرترین مخاطبان رسانه ملی هستند و به همین دلیل نیازمند سرمایهگذاری جدی و برنامهریزی بلندمدتاند.
باطنی با اشاره به دستاوردهای یک سال اخیر مرکز کودک و نوجوان اظهار کرد: اگرچه این تغییر یک تصمیم پرریسک بوده، اما در همین مدت کوتاه نتایج مهمیبه همراه داشته است. در حوزه کودک امکان تولید طرحهای بزرگتری فراهم شد و برنامههایی مانند «محفل ستارهها» روی آنتن رفت. در بخش نوجوان نیز نگاه کاملاً متحولی نسبت به گذشته شکل گرفته است.
وی در ادامه از رشد چشمگیر حوزه پویانمایی بهعنوان یکی از مهمترین موفقیتهای این مرکز نام برد و افزود: پویانمایی امروز یکی از پرمخاطبترین حوزههای رسانهای کودک و نوجوان است و توانسته جایگاه جدیدی پیدا کند. در کنار آن، مسیر تولید فیلم و سریال نیز فعال شده است.
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما با اشاره به سریال «هتل بسیار بسیار عجیب» که سال گذشته روی آنتن رفت، گفت: یکی از اهداف جدی ما این است که به نقطهای برسیم که هیچ زمانی آنتن کودک و نوجوان از سریال خالی نباشد. سیمافیلم و سایر بخشهای سازمان نیز برای تحقق این هدف پای کار آمدهاند.
ورود صداوسیما به صنعت بازی
یکی از بخشهای مهم سخنان باطنی به ورود رسانه ملی به حوزه بازیهای رایانهای اختصاص داشت. وی از راهاندازی شبکه تلویزیونی بازی و همچنین حضور صداوسیما در عرصه تولید بازیهای موبایلی و رایانهای خبر داد و گفت: امروز بخش مهمی از زیست رسانهای کودکان و نوجوانان در بازیها شکل میگیرد. نمیتوان به این حوزه بیتوجه بود. به همین دلیل صداوسیما تلاش کرده علاوه بر تولید محتوا، در عرصه بازی نیز حضور مؤثرتری داشته باشد.
باشگاه مخاطبان و نوجوانان تولیدکننده
وی با اشاره به فعال شدن باشگاه مخاطبان کودک و نوجوان گفت: از مهمترین تغییرات این است که نوجوان را صرفاً مصرفکننده محتوا نمیدانیم. تلاش کردهایم زمینهای فراهم شود تا نوجوانان خودشان در تولید محتوا مشارکت داشته باشند.
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما از فعالیت «باشگاه امید» بهعنوان یک مجموعه هنری و رسانهای نام برد که نوجوانان در آن ایدههای خود را به محصولات رسانهای تبدیل میکنند و نوجوانان حاضر در این باشگاه از مرحله ایدهپردازی تا تولید و انتشار محتوا در فضای مجازی و حتی تلویزیون همراهی میشوند.
«برو پی کارت» و تجربهای جدید در هدایت تحصیلی
باطنی در بخش دیگری از سخنان خود به سامانه «برو پی کارت» اشاره کرد؛ سامانهای که با هدف هدایت تحصیلی و انتخاب رشته دانشآموزان راهاندازی شده است. وی دراینباره گفت: سال گذشته حدود ۱۰ درصد داوطلبان کنکور از خدمات این سامانه استفاده کردند. دانشآموزان میتوانند بهصورت رایگان با مشاوران ارتباط بگیرند، رشتههای مختلف را مقایسه کنند و حتی با کمک ابزارهای هوش مصنوعی به شناخت دقیقتری از تواناییها و علایق خود برسند.
وی ادامه داد: قصد داریم خدمات این سامانه را برای دانشآموزان پایه نهم نیز توسعه دهیم تا در انتخاب رشته دوره متوسطه دوم نیز از آن بهرهمند شوند.
پیامرسانی امن برای کودکان
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما در ادامه از توسعه خدمات دیجیتال کودک و نوجوان نیز خبر داد و بیان کرد: پیامرسان «مثبت پویا» با هدف ایجاد محیطی امن برای تماشای پویانمایی و محتوای مناسب کودکان طراحی شده است. برنامهریزی کردهایم تا نسخههای توسعهیافته این بستر را نیز در آینده نزدیک راهاندازی کنیم.
باطنی تأکید کرد خانوادهها امروزه ناگزیر از سپردن ابزارهای هوشمند به فرزندان خود هستند و رسانه باید محیطی امن، سالم و متناسب با نیازهای کودکان فراهم کند.
از «محفل ستارهها» تا «جشن فرشتهها»
وی درباره برخی تولیدات شاخص این حوزه نیز توضیح داد و برنامه «محفل ستارهها» را نمونه موفق همافزایی میان بخشهای مختلف سازمان دانست و گفت: این برنامه نشان داد که همکاری میان شبکهها میتواند به تولید آثار موفق و پرمخاطب منجر شود.
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما همچنین از برنامه «جشن فرشتهها» بهعنوان یکی از شگفتیهای آماری سالهای اخیر یاد کرد و گفت: در نظرسنجیها انتظار نداشتیم این برنامه به چنین میزان مخاطبی دست پیدا کند، اما نتایج نشان داد بیش از یکسوم کودکان مخاطب این برنامه بودهاند. این استقبال نشان میدهد همچنان ظرفیتهای فراوانی برای تولید برنامههای هویتی و تربیتی وجود دارد.
«نوید»؛ الگویی جدید برای کودکان
باطنی در ادامه به شخصیت «نوید» در مجموعه پویانمایی «ماجراهای نوید» اشاره کرد که در سالهای اخیر به یکی از چهرههای محبوب میان کودکان تبدیل شده است. وی دراینباره گفت: «نوید» صرفاً یک شخصیت کارتونی نیست. پیام اصلی این شخصیت، حرکت، جستوجو، الهام گرفتن از محیط پیرامون و حل مسئله است. استقبال کودکان از این شخصیت فراتر از انتظار ما بوده و حتی محصولات جانبی آن نیز با استقبال قابلتوجهی روبهرو شدهاند.
به گفته وی، برای این ویژند، برنامههای گستردهتری ازجمله تولید آثار سینمایی نیز در دست بررسی است.
رقابت با محتوای جهانی نوجوانان
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما در بخش دیگری از سخنانش به مشکل رقابت با محصولات بینالمللی اشاره کرد و گفت: بخش مهمی از سریالها و تولیدات محبوب نوجوانان در جهان، ازمنظر تربیتی و فرهنگی با سیاستهای رسانه ملی همسو نیستند.
باطنی با اشاره به سریالهایی مانند «Wednesday» و «Squid Game» که نوجوانان از طریق سامانه 162 درخواست پخش آنان را داشتند، اظهار کرد: این آثار در سطح حرفهای تولید شدهاند، اما بسیاری از مفاهیم، نمادها و رویکردهای آنها با نظام تربیتی موردنظر ما تفاوت دارد. به همین دلیل امکان پخش از رسانه ملی را ندارند و ما باید بتوانیم آثار جذابی تولید کنیم که ضمن رقابت با نمونههای خارجی، مبتنی بر فرهنگ ایرانی و اسلامیباشند.
وی در ادامه از آغاز تولید چند مجموعه انیمه با روایتها و شخصیتهای ایرانی خبر داد و آن را بخشی از تلاش برای نزدیک شدن به سلیقه نوجوانان عنوان کرد.
بازگشت عمو پورنگ و تربیت نسل جدید مجریان
رئیس مرکز کودک و نوجوان سیما با اشاره به بازگشت داریوش فرضیایی به تلویزیون در قالب یک مجموعه نمایشی در دست تولید، گفت: جای او روی آنتن خالی بود. او یکی از موفقترین و محبوبترین چهرههای حوزه کودک است و خوشحالیم که فعالیت جدید خود را آغاز کرده است.
باطنی همچنین از طرح «مجرینو» بهعنوان مسیری برای شناسایی استعدادهای جدید نام برد و افزود: در سه دوره برگزاری این طرح، تعداد متقاضیان از حدود ۸۰۰ نفر به بیش از 3000 نفر رسیده است. هدف ما ایجاد فرصت برابر برای نوجوانان و جوانان مستعدی است که میخواهند وارد عرصه اجرا شوند.
وی با تأکید بر این مهم که آینده فرهنگی کشور در گرو توجه به کودکان و نوجوانان است، تأکید کرد: اگر امروز برای این نسل سرمایهگذاری نکنیم، فردا فرصت جبران نخواهیم داشت. آینده شوخیبردار نیست، هویت نیز همینطور.