ابوالفضل همراه، بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون که در آثار مختلفی از جمله اخراجیها و ورود و خروج ممنوع با اکبر عبدی همبازی بوده است، معتقد است جامعه هنری تنها یک بازیگر بزرگ را از دست نداده، بلکه یکی از شریفترین و اخلاقمدارترین چهرههای خود را بدرقه کرده است. او از سالهای همکاری با این هنرمند، ویژگیهای شخصیتی، نگاه حرفهای و خاطراتی میگوید که به اعتقادش میتواند چراغ راه نسل جوان بازیگری باشد.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در روزهایی که جامعه هنری ایران در سوگ از دست دادن اکبر عبدی نشسته است، بسیاری از همکاران او از خاطرات مشترک و ویژگیهای شخصیتی این هنرمند سخن میگویند. ابوالفضل همراه که در چند پروژه در کنار عبدی حضور داشته، معتقد است فقدان او تنها از دست رفتن یک بازیگر بزرگ نیست، بلکه جامعه هنر یکی از شریفترین انسانهای خود را از دست داده است.
همراه در آغاز گفتوگوی خود با ابراز همدردی با مردم ایران گفت: ابتدا این ضایعه بزرگ را به مردم شریف ایران تسلیت عرض میکنم. واقعاً ما فقط یک هنرمند را از دست ندادیم؛ ما یک انسان شریف، بزرگ و الگو را از دست دادیم. استاد اکبر عبدی نهتنها از نوابغ بازیگری سینما، تئاتر و تلویزیون بود، بلکه از نظر اخلاق، رفتار و منش انسانی نیز نمونهای کمنظیر به شمار میرفت.
وی با اشاره به مراسم تشییع پیکر این هنرمند ادامه داد: حضور گسترده مردم و هنرمندان در مراسم تشییع نشان داد که محبوبیت اکبر عبدی تنها به دلیل تواناییهای هنریاش نبود. مردم برای بدرقه کسی آمده بودند که سالها با صداقت زندگی کرد، به دیگران احترام گذاشت و همواره لبخند را به مردم هدیه داد.
احترام برای همه؛ از هنرور تا بازیگر اصلی
این بازیگر که سابقه همکاری با اکبر عبدی را در پروژههای مختلف داشته، گفت: رابطهاش با این بازیگر فراتر از یک همکاری معمولی بود.
وی توضیح داد: همیشه تلاش میکردم علاوه بر بازیگری، اخلاق و رفتار حرفهای را هم از او یاد بگیرم. عمو اکبر بسیار مهربان، خوشاخلاق و مردمدار بود. برای او هیچ تفاوتی نمیکرد که طرف مقابل بازیگر اصلی باشد، هنرور باشد یا یکی از عوامل پشت صحنه؛ با همه با احترام و صمیمیت رفتار میکرد.
همراه با بیان اینکه در تمام سالهای همکاری، هرگز نشنیده بود کسی از رفتار اکبر عبدی گلایهای داشته باشد، گفت: واقعاً جایی را سراغ ندارم که ایشان با کسی کار کرده باشد و آن فرد بعدها بگوید از رفتار عمو اکبر دلخور شده یا احترامی از او ندیده است. همه از او به نیکی یاد میکردند.
وی ادامه داد: گاهی بعضی همکاران به شوخی یا حتی جدی به ایشان میگفتند: چرا اینقدر با هنرورها گرم میگیری؟ چرا اینقدر به آنها احترام میگذاری؟ اما پاسخ عمو اکبر همیشه شنیدنی بود. میگفت: اینها هم مثل ما هنرمند هستند. فقط شرایط زندگیشان با ما فرق میکند. شاید شانس با من یار بوده که بیشتر دیده شدهام، اما این عزیزان هم سالها زحمت کشیدهاند و احترامشان واجب است.
این بازیگر با اشاره به اینکه همین نگاه انسانی بود که باعث میشد همه اعضای یک گروه تولید، از کوچکترین تا بزرگترین، برای اکبر عبدی احترام ویژهای قائل باشند، گفت: هر جا که حضور داشتیم، مردم یا عوامل تولید برای گرفتن عکس یا چند دقیقه گفتوگو به سراغش میآمدند. حتی اگر خسته بود یا حال جسمی مناسبی نداشت، هیچوقت کسی را ناامید نمیکرد. با روی خوش برخورد میکرد و اجازه نمیداد کسی احساس کند مزاحمش شده است.
لبخندی که بیماری هم نتوانست از او بگیرد
ابوالفضل همراه با اشاره به آخرین همکاری خود با اکبر عبدی در فیلم سینمایی ورود و خروج ممنوع میگوید بیماری هیچگاه نتوانست روحیه او را تغییر دهد.
وی گفت: در آن مقطع بیماری واقعاً ایشان را آزار میداد، اما وقتی سر صحنه حاضر میشد، انگار همه دردهایش را کنار میگذاشت. با همان روحیه همیشگی با همه احوالپرسی میکرد، شوخی میکرد و انرژی مثبتی به گروه میداد. کمتر کسی متوجه میشد که او چه رنجی را تحمل میکند.
به اعتقاد این بازیگر، هنوز ابعاد این فقدان برای جامعه هنری روشن نشده است و گفت: شاید امروز، به خاطر تازگی این اتفاق، هنوز عمق این ضایعه را احساس نکنیم؛ اما سالهای بعد بیشتر خواهیم فهمید که چه شخصیت بزرگی را از دست دادهایم. هنرمندی که هم در اوج هنر بود و هم در اوج اخلاق.
«تواضع»؛ بزرگترین میراث اکبر عبدی برای نسل جوان
ابوالفضل همراه معتقد است مهمترین ویژگیای که نسل امروز بازیگران باید از اکبر عبدی بیاموزند، نه فقط هنر بازیگری، بلکه تواضع و فروتنی است؛ ویژگیای که به باور او، راز ماندگاری هنرمندان بزرگ به شمار میرود.
وی در اینباره گفت: اگر بخواهم فقط یک ویژگی را نام ببرم، آن تواضع است؛ تواضع، تواضع و باز هم تواضع. متأسفانه امروز در حرفه خودمان میبینیم افرادی که تازه یکی دو کار انجام دادهاند و به واسطه شرایط یا فضای مجازی دیده شدهاند، خیلی زود تصور میکنند به جایگاهی رسیدهاند که دیگر نیازی به ارتباط با دیگران ندارند. اما این افراد ماندگار نخواهند شد.
همراه ادامه داد: کسانی در حافظه مردم باقی میمانند که مانند استاد اکبر عبدی، استاد علی نصیریان، استاد عزتالله انتظامی، زندهیاد خسرو شکیبایی و دیگر بزرگان هنر ایران، با وجود همه افتخارات و محبوبیت، همچنان متواضع و مردمیباقی بمانند. وقتی کنار این بزرگان قرار میگرفتی، هیچوقت احساس نمیکردی با کسی روبهرو هستی که در قله هنر ایستاده است. آنها چنان ساده، صمیمی و بیتکلف رفتار میکردند که گویی سالهاست با آنها آشنایی.
این بازیگر با اشاره به یک ضربالمثل قدیمیگفت: همیشه گفتهاند هر درختی هرچه پربارتر باشد، افتادهتر است. به نظر من هنرمندان جوان باید این جمله را سرلوحه کار خود قرار دهند و تا میتوانند از امثال اکبر عبدی بیاموزند؛ نه فقط بازیگری، بلکه شیوه زندگی و رفتار با مردم را.
همیشه کنار مردم بود
همراه در بخش دیگری از صحبتهایش به نگاه اکبر عبدی نسبت به مردم و جامعه اشاره میکند و معتقد است او هیچگاه خود را از مردم جدا نمیدانست.
وی افزود: عمو اکبر همیشه کنار مردم بود. هر جا احساس میکرد باید از مردم، کشور و ارزشهایش دفاع کند، این کار را انجام میداد؛ اما هیچوقت خودش را وارد دعواهای سیاسی و جناحی نمیکرد. اعتقاد داشت هنرمند باید با مردم باشد، نه اسیر دستهبندیهای سیاسی.
این بازیگر با بیان اینکه همین رویکرد باعث شده بود که اکبر عبدی در طول سالهای فعالیتش هم نزد مردم محبوب بماند و هم احترام همکارانش را حفظ کند، گفت: هیچوقت ندیدم درباره موضوعی که اطلاعات کافی نداشت، اظهار نظر کند. امروز متأسفانه بسیاری درباره هر موضوعی خود را صاحبنظر میدانند، اما عمو اکبر فقط در حوزهای سخن میگفت که نسبت به آن شناخت و آگاهی داشت. همین مسئله باعث میشد حرفهایش برای مردم قابل اعتماد باشد.
یک جمله از اکبر عبدی که اعتمادبهنفسم را برگرداند
همراه در بخش پایانی گفتوگو، یکی از خاطرات ماندگار خود از همکاری با اکبر عبدی را روایت کرد؛ خاطرهای که به گفته وی، نشاندهنده بزرگی شخصیت و نگاه حرفهای این هنرمند بود.
این بازیگر با اشاره به نخستین تجربه حضورش در فیلم سینمایی اخراجیها گفت: اولین فیلمیکه در سینما کار کردم، اخراجیها بود. من سالها در تئاتر فعالیت کرده بودم و در این حوزه تجربه داشتم، اما حضور مقابل دوربین سینما برایم فضای متفاوتی داشت. در آن پروژه کنار بازیگران بزرگی قرار گرفته بودم؛ کسانی که سالها در سینما حضور داشتند و برای من بسیار قابل احترام بودند.
همراه ادامه داد: اولین سکانسی که قرار بود بازی کنم، همان سکانس معروف محله پامنار بود؛ جایی که شخصیت مجید سوزوکی از سفر حج برگشته و مقابل مغازه پدرم میآید و مردم دور او جمع شدهاند. قرار بود من وارد صحنه شوم و دیالوگم را بگویم.
وی از اضطرابی گفت که در آن لحظه تجربه کرده است: وقتی یکباره نگاه کردم و دیدم کنار من بازیگرانی مثل اکبر عبدی، محمدرضا شریفینیا، علی اوسیوند، کامبیز دیرباز و دیگر بزرگان حضور دارند، یک لحظه جو من را گرفت. نوبت من شد که دیالوگ بگویم، اما انگار ذهنم قفل کرد. هرچه تلاش کردم، کلمات از دهانم بیرون نمیآمد.
وقتی یک استاد، به جای سرزنش، به تو انگیزه میدهد
همراه گفت: در همان لحظه، واکنش اکبر عبدی چیزی بود که هیچگاه فراموشش نخواهد کرد.
«بعد از اینکه کات دادند، من واقعاً ناراحت و دستپاچه بودم. عمو اکبر کنارم آمد. میتوانست مثل خیلیها برخورد کند و بگوید این چه وضع بازی کردن است یا چرا آماده نیستی، اما چنین کاری نکرد.»
وی ادامه داد: دست من را گرفت، کنار کشید و با همان لحن صمیمی خودش گفت: چیکار داری میکنی؟ چرا حرف نمیزنی؟ بعد که متوجه شد استرس گرفتهام، گفت: اصلاً به ما نگاه نکن. فکر نکن چه کسانی کنارت هستند. تو خودت یک بازیگر حرفهای تئاتر هستی و بلدی. خودت را بگذار در نقش و طوری بازی کن که ما انگشت به دهان بمانیم و بگوییم عجب استعدادی دارد.
همراه با بیان اینکه همان چند جمله ساده، تأثیر بزرگی روی من گذاشت، گفت: همان حرف باعث شد در برداشت دوم کاملاً آرام شوم و بتوانم دیالوگم را درست اجرا کنم. آن سکانس بعدها برای مردم هم ماندگار شد و هنوز خیلیها درباره آن صحبت میکنند. اما برای من، پشت آن سکانس یک خاطره مهمتر وجود دارد؛ خاطره بزرگواری انسانی که میتوانست یک جوان را سرزنش کند، اما تصمیم گرفت به او اعتمادبهنفس بدهد.
بزرگی واقعی یعنی دیگران را بزرگ کنی
این بازیگر تأکید کرد رفتار اکبر عبدی در آن روز فقط یک کمک ساده به یک همکار نبود، بلکه بخشی از شخصیت همیشگی او بود.
وی ادامه داد: خیلیها وقتی به جایگاهی میرسند، دوست دارند فاصله خودشان را با دیگران حفظ کنند، اما عمو اکبر برعکس بود. بزرگی او در این بود که تلاش میکرد دیگران را هم بالا بکشد. دوست داشت همکارش رشد کند و دیده شود.
همراه افزود: من مطمئنم افراد زیادی مثل من هستند که خودشان را مدیون ایشان میدانند. آدمهایی که در مسیر کاریشان از یک جمله، یک راهنمایی یا یک رفتار او انرژی گرفتهاند و مسیرشان تغییر کرده است.
جای خالی یک برادر بزرگتر در هنر ایران
ابوالفضل همراه در پایان صحبتهایش بار دیگر بر جایگاه ویژه اکبر عبدی در تاریخ هنر ایران تأکید میکند.
وی گفت: وقتی کنار اکبر عبدی کار میکردی، فقط بازیگری یاد نمیگرفتی؛ رشد میکردی. او به تو یاد میداد چگونه با آدمها رفتار کنی، چگونه متواضع بمانی و چگونه در اوج شهرت، خودت را فراموش نکنی.
این بازیگر با بیان اینکه، مهمترین میراث اکبر عبدی برای نسلهای بعدی، همین نگاه انسانی اوست، گفت: امروز احساس میکنیم فقط یک همکار را از دست ندادهایم؛ یک برادر بزرگتر، یک دوست و یک معلم اخلاق را از دست دادهایم. کسی که حضورش به هر جمعی گرما میداد و نبودنش برای همیشه احساس خواهد شد.
وی تاکید کرد: اکبر عبدی با نقشهایش در ذهن مردم ماندگار شد، اما با اخلاق و انسانیتش در قلب مردم جای گرفت. امیدوارم نسلهای آینده فقط بازیهای او را نبینند، بلکه منش و رفتار او را هم یاد بگیرند؛ چون این همان چیزی است که یک هنرمند را جاودانه میکند.