گاهی یک تکه چوب، پیش از آنکه به دست هنرمند برسد، فقط بخشی از یک درخت است؛ اما وقتی رنگ طبیعی قطعات چوب در کنار هم می‌نشیند و نقش‌های آشنای گلیم و فرش ایرانی را شکل می‌دهد، ماده خام به اثری از جنس هنر و هویت تبدیل می‌شود. قسمت نهم فصل سوم «دست‌آفریده‌ها» با عنوان «سیاه‌مشق»، به سراغ استاد حسن رحمانی می‌رود؛ هنرمندی که خراطی و لایه‌چینی چوب را با نقش و نگار ایرانی پیوند زده است.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، قسمت نهم مجموعه مستند «دست‌آفریده‌ها» به نویسندگی و کارگردانی صابرالله دادیان و تهیه‌کنندگی داوود سماواتی‌یار، دوشنبه ۳۰ شهریورماه حوالی ساعت ۲۲:۲۰ از شبکه دو سیما پخش می‌شود.

لایه‌چینی چوب، یکی از تکنیک‌های مکمل خراطی است؛ با این تفاوت که برخلاف شیوه معمول خراطی که هنرمند کار خود را روی یک قطعه چوب یکپارچه آغاز می‌کند، در این شیوه، قطعه اولیه از تعداد زیادی تکه کوچک چوب تشکیل می‌شود. این قطعات که در رنگ طبیعی خود برش خورده‌اند، با دقت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و با چسب مناسب به هم متصل می‌شوند تا در مرحله نهایی، روی دستگاه خراطی به شکل اثر هنری درآیند.

اما پیش از چوب و خراطی، طراحی اهمیت ویژه‌ای دارد. استاد حسن رحمانی در طراحی آثار خود از نقش‌های گلیم و فرش و همچنین معماری کلاسیک ایرانی الهام می‌گیرد و سپس رنگ طبیعی قطعات چوب را همچون پیکسل‌هایی کوچک، کنار هم می‌نشاند تا نقش مورد نظر شکل بگیرد؛ ترکیبی که در نهایت، از دل چوب، تصویری آشنا از فرهنگ و هنر ایرانی بیرون می‌آورد.

استاد رحمانی از نخستین هنرمندانی است که از سال ۱۳۸۷ به‌صورت تخصصی این هنر را در ایران دنبال کرده و در مسیر توسعه و معرفی آن تلاش کرده است. حاصل این تجربه، پیوند لایه‌چینی چوب با نقش‌های اصیل ایرانی و تبدیل آن به شیوه‌ای قابل آموزش و توسعه در عرصه هنرهای چوبی است؛ روشی که امروز در برخی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش هنر از جمله دانگاه تبریز، دانشگاه تهران و سوره نیز تدریس می‌شود.

او در ۳۳ سالگی موفق به دریافت نشان درجه یک هنری از شورای ارزشیابی هنرمندان شد؛ نشانی که در نظام ارزشیابی هنری کشور معادل مدرک دکتری دانسته می‌شود.

«سیاه‌مشق» قصه چوب‌هایی است که در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند تا تصویری تازه بسازند؛ قصه هنرمندی که میان تکنیک خراطی، هندسه لایه‌های چوب و نقش‌های ماندگار هنر ایرانی، زبان شخصی خود را پیدا کرده است.