رادیو در رسانه ملی، نهتنها صدای مردم که حافظه تاریخی و فرهنگی جامعه ایرانی است؛ رسانهای که با وجود قدمت طولانی، همچنان زنده، پویا و اثرگذار است. امروز، برای حفظ این پویایی و افزایش بهرهوری در عرصه برنامهسازی، نیروی انسانی و امکانات، معاونت صدا نقشه راهی دقیق و چندلایه طراحی کرده است.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، در گفتوگوی پیشرو، علی بخشیزاده، معاون صدا از ۴۳ گام راهبردی سخن میگوید که با هدف ارتقای کیفیت برنامهها، بهبود وضعیت نیروی انسانی و استفاده بهینه از امکانات موجود تدوین شدهاند؛ مسیری که میتواند آیندهای نو برای رادیو ترسیم کند.
- چرا موضوع «بهرهوری» در اولویت برنامههای معاونت صدا قرار گرفته است؟
رادیو، رسانهای است که همیشه باید پیشرو باشد و با کمترین امکانات، بیشترین تأثیر را بر مخاطب بگذارد. در دنیای امروز، مخاطب توقع دارد رسانه نهتنها اطلاعرسانی کند، بلکه به او امید، انگیزه و بینش بدهد. تحقق این مأموریت نیازمند بهرهوری است؛ بهرهوری در سه سطح اصلی «برنامهها»، «نیروی انسانی» و «امکانات». اگر این سه حوزه با هم ارتقا پیدا کنند، ما میتوانیم هم در کیفیت و هم در کمیت، گامیبزرگ به جلو برداریم.
- از حوزه نخست یعنی «برنامهها» شروع کنیم. چه اقداماتی برای ارتقای بهرهوری در این بخش انجام دادهاید؟
ما در معاونت صدا ۲۴ گام مشخص برای بهبود بهرهوری در برنامهها طراحی کردهایم. هر گام درواقع یک حلقه از زنجیره تحول است.
گام نخست، جهتدهی محتوایی برنامههاست؛ یعنی محتوای پنهان هر برنامه باید در خصوص تحقق اهداف گام دوم انقلاب و سند تحول رسانه باشد. گام دوم، بازتعریف استانداردهای برنامهسازی با توجه به دستور کار هر شبکه است تا کیفیت و جذابیت تولیدات افزایش یابد. گام سوم، بهرهگیری از فناوریهای نوین است؛ ما باید هم در تولید و هم در پخش، سرعت و کیفیت را بالا ببریم. گام چهارم، توجه ویژه به رادیونما و ظرفیتهای آن است. در آینده نزدیک باید به سمت راهاندازی «رادیو تصویری» بهعنوان یک شبکه جهانی حرکت کنیم.
- به نظر میرسد شما به تنوع قالبها هم توجهی ویژه داشتهاید؟
دقیقاً، در گام پنجم، ما بر تنوعبخشی قالبها در برنامهسازی تأکید کردهایم. اگر امروز یک جوان به سراغ پادکست میرود یا یک خانواده در خودرو به رادیو گوش میدهد، هر دو باید با قالبی تازه و متفاوت روبهرو شوند. همچنین در گام ششم، جهتدهی محتوایی برای تحقق سیاستهای تحول رسانه را مدنظر داریم.
- نقش سیاستهای کلان سازمان در این مسیر چگونه دیده شده است؟
در گام هفتم، ما بر اجرای سیاستهای اعلامی ستاد سازمان برای هر شبکه تأکید کردهایم. شبکهها باید مأموریت مشخص خود را دنبال کنند. علاوهبر این، در گام هشتم، توجه به بازخورد مخاطبان را در تولید برنامهها الزامیکردهایم. مخاطب بهترین داور است.
- همکاری با دیگر بخشهای رسانه و متخصصان هم جزو این گامهاست؟
بله، در گام نهم، تعامل با معاونت سیما و اجرای برنامههای مشترک دیده شده است. در گام دهم نیز همکاری با نخبگان و متخصصان حوزههای مختلف را دنبال میکنیم، خصوصاً برای شبکههای تخصصی.
از سوی دیگر، در گام یازدهم ما به بازمهندسی جدولپخش شبکهها پرداختهایم تا اهداف سند تحول در سه بعد محتوایی، رویکردی و سازوکاری محقق شود.
- برای توانمندسازی برنامهسازان چه تدابیری اندیشیدهاید؟
در گام دوازدهم، نشستهای آموزشی و تخصصی برای برنامهسازان برگزار میکنیم. در گام سیزدهم نیز جلسات هماندیشی دورهای بین مدیران و برنامهسازان طراحی شده تا همه در یک مسیر واحد حرکت کنند.
همچنین در گام چهاردهم، اطلاعات دقیق مخاطبان از نظر جغرافیایی جمعآوری میشود و بازخورد آنان ازطریق نظرسنجی و نشستهای مردمیبه دست میآید.
- جشنوارهها و فعالیتهای رقابتی چه نقشی در ارتقای کیفیت دارند؟
خیلی مهم هستند. در گام پانزدهم، برگزاری جشنوارههایی چون «پژواک»، «صدای سخن»، «پادپخش» و … را پیشبینی کردهایم. این جشنوارهها فضای رقابت سالم و انگیزه برای ارتقای کیفی ایجاد میکنند.
- بهرهگیری از ظرفیتهای مردمی در این مسیر چگونه خواهد بود؟
در گام شانزدهم، ما از ظرفیت نهادها و مراکز استانی بهره میگیریم. در گام هفدهم، تولیدات صداپایه مردمی و همکاران افتخاری مثل ایرانیاران را وارد برنامهها میکنیم.
- بحث ارزیابی برنامهها را چگونه پیش میبرید؟
در گام هجدهم، ارزیابی مستمر برنامهها چه در زمان پخش و چه پس از آن موردتوجه است. این کار با گردهماییهای تخصصی و روشهای علمی صورت میگیرد.
- تولید میدانی و حضور اجتماعی چقدر اهمیت دارد؟
خیلی زیاد. در گام نوزدهم، افزایش تولید برنامههای میدانی در مناسبتهای ملی و مذهبی دیده شده تا نشاط اجتماعی و تعامل با مردم بیشتر شود. همچنین در گام بیستم، باشگاههای تولید محتوای مردمی در شبکههای رادیویی راهاندازی خواهد شد.
- ساختارهای مستند و تاریخ شفاهی هم در دستور کار هستند؟
بله، در گام بیستویکم، به مستند و تاریخ شفاهی توجه ویژه کردهایم. این قالبها عمق بیشتری به محتوای رادیو میدهند. در گام بیستودوم، تولید برنامههای قابلپخش در چند شبکه را دنبال میکنیم تا همافزایی رسانهای و صرفهجویی در هزینهها رخ دهد. در گام بیستوسوم، تقویت فضای مجازی بر بستر پیامرسانهای مجاز دیده شده است. و درنهایت، گام بیستوچهارم، تعامل با نهادها و سازمانهای مردمنهاد برای ساخت برنامههای مشارکتی است.
- سراغ حوزه دوم برویم؛ برای ارتقای بهرهوری نیروی انسانی چه کردهاید؟
ما شش گام عملیاتی تعریف کردهایم: اول، نیازسنجی آموزشی و برگزاری دورهها براساس درخواست برنامهسازان؛ دوم، تدوین نظامهای تشویقی و انگیزشی برای بالا بردن انگیزه؛ سوم، ایجاد فضای همافزایی و مدیریت منابع انسانی مبتنیبر شایستگی؛ چهارم، چندمنظوره کردن عوامل برنامهسازی برای تولیدات ۳۶۰ درجه؛ پنجم، برگزاری کارگاههای مستمر و بهاشتراکگذاری تجربیات؛ ششم، توجه به وضعیت معیشتی همکاران با نگاه حمایتی ریاست سازمان.
- و اما حوزه سوم؛ ارتقای بهرهوری امکانات موجود چگونه دنبال میشود؟
ما پنج گام را طراحی کردهایم: بهینهسازی امکانات فنی و افزایش عمر مفید تجهیزات با تعمیرات دورهای؛ استفاده حداکثری و مهندسی مجدد فضاهای موجود با توجه به محدودیتها؛ توسعه زیرساختهای فنی همچون شبکههای ارتباطی و مراکز داده؛ تأمین زیرساختهای لازم برای بهرهگیری بهینه از سامانههای اداری و تجهیز استودیوی رادیو تصویری.
- برای بخشهای ستادی و صف چه برنامههایی دارید؟
هشت گام تعریف کردهایم: تخصیص بودجه کافی برای فناوریهای جدید؛ توسعه پژوهشهای رسانهای و مخاطبشناسی؛ ایجاد سازوکار ارزیابی مستمر عملکرد کارکنان؛ تعمیر ملزومات فنی بهجای خریدهای پرهزینه؛ تدوین ضوابط مشخص برای تولید برنامههای زنده؛ توسعه سامانههای اطلاعاتی کارآمد؛ بازنگری در نظام دستمزد عوامل برنامهساز و نوبتهای پخش؛ بهینهسازی فرایند تولید محتوا با تقویم محتوایی و حذف موانع غیرضروری.
- در پایان، آینده رادیو را با این برنامهها چگونه میبینید؟
من معتقدم رادیو با این نقشه راه ۴۳ گامی، میتواند به رسانهای چابکتر، مردمیتر و اثرگذارتر تبدیل شود. ما به دنبال رادیویی هستیم که هم سنتهای غنی خود را حفظ کند و هم با فناوریهای نوین همگام شود. این مسیر، مسیری برای ساختن آیندهای روشن برای رادیو و البته برای مخاطبان عزیز ماست.
*گفتگو از فاطمه عودباشی