یک کارگردان و تهیهکننده سینما و تلویزیون با بیان اینکه در زمانه امروز چارهای نیست جز اینکه به دفاع مقدس آنگونه که باید و شایسته است، بپردازیم و افتخاراتمان را به جهانیان نشان دهیم، گفت: باید این داشتهها را فریاد زد. امروز وضعیت بهتری نسبت به چهار دهه گذشته داریم، چراکه در رسانه ملی، نگاهی ویژه در راس هرم تحول رخ داده است و افق رسانه ای تدوین و جهادی عظیم در حوزه دفاع مقدس تبیین شده که شامل حال همه ما میشود و باید در این جهاد مشارکت کنیم.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، علی طاهرفر، کارگردان و تهیهکننده سینما و تلویزیون، با بیش از سه دهه فعالیت در عرصه رسانه، از چهرههای برجسته در تولید آثار دفاع مقدس تلویزیونی است. او که فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۶۱ در انجمن سینمای جوان آغاز کرد، در سال ۱۳۷۲ اولین فیلم خود را با نام «خاک آشنا» ساخت و از آن زمان تاکنون در کارهای متعددی در حوزههای مختلف هنری مشارکت داشته است.
طاهرفر در عرصه تلویزیون نیز با آثار متعددی در گونه کودکونوجوان شناخته میشود. ازجمله این آثار میتوان به مجموعه تلویزیونی «سحرخیزان کوچک» اشاره کرد که در سال ۱۳۷۵ تولید شد. در سالهای اخیر، طاهرفر با تمرکز بر تولید آثار مرتبط با دوران دفاع مقدس، تلاش کرده است تا با نگاهی نو و متفاوت، این دوران را به تصویر بکشد. از جمله آثار برجسته او در این زمینه میتوان به فیلم سینمایی «ترمینال غرب» اشاره کرد که در آن به موضوعات مرتبط با جنگ تحمیلی پرداخته شده است.
همچنین، طاهرفر در سالهای اخیر با کارگردانی سریال «قول مردونه» به تهیهکنندگی ایرج محمدی، نگاهی متفاوت به دوران دفاع مقدس داشته است. قول مردونه قصه مردم را در یکی از مهمترین مقاطع تاریخی ایرانزمین را روایت میکند. داستان این سریال در دهه ۶۰ اتفاق میافتد و متأثر از دفاعمقدس است. محمدرضا هدایتی نقش مالک خانه را برعهده دارد و شهره سلطانی در نقش همسر وی مسئول رتقوفتق امور و هدایت خانمها در پشتیبانی از جبهه است. پسر خانواده با بازی باسط رضایی، دیگر شخصیت محوری داستان است. یک دانشجوی جوان که در گلوگاه تصمیمهای بزرگ قرار گرفته و باید مسیر زندگیاش را پیدا کند. بسیاری از اتفاقات قصه برای این کاراکتر نوشته شده و جایگاه مؤثری در گسترش قصه سریال دارد. نسبت او با جنگ، درس، جامعه و خانواده در کنار داستان فرعی عشق و عاشقی بار اصلی روایت قول مردونه را بر دوش میکشد.
طاهرفر در گفتوگویی درباره این سریال گفت: در این سریال سعی کردیم جنگ را نه یک پدیده دورافتاده، بلکه بخشی از زندگی روزمره مردم نشان دهیم، بیآنکه به شعارزدگی یا تقدسگرایی افراطی بیفتیم. وی با بهرهگیری از تجربههای متعدد در حوزه تولید برنامههای تلویزیونی و سینمایی، همواره سعی کرده است تا با ارائه روایتهایی متفاوت و جذاب، فرهنگ ایثار و مقاومت را به نسلهای جدید منتقل کند. او با آثارش نشان داده است که میتوان با نگاهی هنری و خلاقانه، به موضوعات حساس و مهم تاریخی پرداخت و آنها را در قالبی جذاب و قابلفهم برای مخاطب ارائه داد.
علی طاهرفر رسالت رسانه در پاسخ به این پرسش که رسالت رسانه در حوزه دفاع مقدس را چه میداند تأکید کرد: رسالت بار ارزشی دارد؛ اینکه شاید برای حوزه خاصی مدنظر باشد، اما رسانه ملی جهت خاص ندارد و رسالت در معنایی وسیع را برعهده میگیرد. از سویی دفاع مقدس ماهیتی عمیق و پرحادثه دارد که میتواند جنبههای بسیاری را شامل شود؛ از سوی دیگر نهتنها جنگ تحمیلی ایران که همه جنگها ابعاد گستردهای (فرهنگی، اجتماعی، ادبی و...) دارند؛ درنتیجه این اتفاق بزرگ خط ژانری وسیعی دارد که همه فعالان عرصه فرهنگ و هنر میتوانند در آن ورود پیدا کنند و آثارشان را با درجات مختلف به منصه ظهور بنشانند.
وی ادامه داد: نگاهی به غرب و آمریکا نشان میدهد که این جوامع تا چه اندازه (کمی) و چه میزان (کیفی) به جنگهایشان پرداخته و به آنها جوایز بزرگی چون اسکار را دادهاند. خود این موضوع نشان میدهد که پرداختن به این موضوعات تا چه اندازه جدی و لازم است. این فیلمها رسالت پرداختن به جنگها و ابعاد آن را نشان میدهند. دفاع مقدس ما جنگی بیبدیل بود که نیاز به نگاهی خاص دارد؛ دفاع مقدس ما جنگی نابرابر بود که انقلابی تازهتأسیس را هدف گرفت، اما مقاومت عجیب و بینظیری از سوی مردم رخ داد که اتفاقی بزرگ و تاریخی بود. درنتیجه همه این موارد، رسانه باید این تاریخ ایدئولوژیک را برجسته سازد و اهمیت و بزرگی آن را نشان دهد و به چند جمله بسنده نکند.
این تهیهکننده تلویزیون خاطرنشان کرد: نکته اینجاست که ما طی دهههای گذشته به موضوع دفاع مقدس پرداختهایم، اما شاید عمق راهبردی را کمتر نشان داده باشیم، پس رسالت رسانه صرفاً در ثبت و ضبط و مستندسازی و... نیست، بلکه باید توجه کنیم که برای نسل جدید چگونه آن تاریخ را ارائه دادهایم. آیا نسل جدید بهعنوان یک منبع و مرجع به این آثار مراجعه میکند؟ فیلمیکه در نسلهای متوالی در ذهن مخاطبان «رسوب» کرده باشد بهجز «بازمانده» اثر سیفالله داد، مثال دیگری دارد؟ بهجز چند سریال انگشتشمار در حوزه دفاع مقدس چند مثال اثرگذار داریم؟ «روایت فتح» گل سرسبد مستندسازی در این حوزه است، اما چه میزان کار مستند اثرگذار در این حوزه داریم؟ اینها سؤالات مهمی است که باید بدانها پاسخ داد؛ در نتیجه کارهای خوب داشتهایم، اما با توجه به ابعاد گسترده، متعدد و متکثر دفاع مقدس این کارها بسیار کم بوده و با غفلت در تولید این آثار مواجه بودهایم.
وی ادامه داد: آثار تولیدشده در حوزه دفاع مقدس تلویزیون البته مخاطب را قانع میکند، اما راضی خیر، چون دفاع مقدس از خط مقدم تا پشتجبههها ابعاد وسیعی داشته که بسیاری هنوز نهفته مانده و به آنها نپرداختهایم. همه ابعاد جنگ، فرماندهان و خط مقدم نیستند، بلکه مردمی هستند که نقش بزرگی داشتهاند، اما آنگونه که باید به آنان توجه نشده است. جانبازان اعصاب و روان و ایثارگران کمتر موردتوجه بودهاند که باید به آنان بازگشت. جنگ و تبعات آن، میدان گستردهای از موضوعاتی است که میشود سالها از آنان حرف زد. ابعاد روانشناختی این موضوعات، خوراک ادبی آن برای نویسندگان و شعرا و تولیدات هنری و مواردی از این دست شاید زاویههایی باشد که به آنها کمتوجهی کردهایم. نباید فراموش کرد که از سیاستگذار در رأس تا مجریان در کف همه در این اغفال سهم دارند و این گونه نیست که آن را به گروه و دورهای خاص نسبت دهیم.
طاهرفر تصریح کرد: در زمانه امروز چارهای نیست جز اینکه به دفاع مقدس آنگونه که باید و شایسته است، بپردازیم و افتخاراتمان را به جهانیان نشان دهیم. باید این داشتهها را فریاد زد و دیگران را ناچار به گوش دادن کرد. امروز وضعیت بهتری نسبت به چهار دهه گذشته داریم، چراکه در رسانه ملی، نگاهی ویژه در راس هرم تحول رخ داده است و افق رسانه ای تدوین و جهادی عظیم در حوزه دفاع مقدس تبیین شده که شامل حال همه ما میشود و باید در این جهاد مشارکت کنیم.
وی افزود: در نتیجه میتوان گفت که امروز بهترین وضعیت را به دلیل نگرشها و تفکرها در تلویزیون و در میان سربازان رسانهای داریم که امیدواریم نسل جوان را با قهرمانان دفاع مقدس آشنا کنیم.
این تهیهکننده تلویزیون یادآور شد: دفاع مقدس در بطن خود، خودباوری ملی و روحیه مقاومتی را به جامعه داد که در تنگناهای سالهای بعد خود را نشان داد و به یاری مردم آمد. درزمینه بهبود کیفیت تولیدات باید متن و محتوا موردبررسی قرار گیرد؛ عبور از قهرمانان جنگی و تمایل به سمت مردم یکی از نکات مهم است (نه اینکه این قهرمانان فراموش شوند، بلکه قهرمانسازی از سایر مردم باید موردتوجه قرار گیرد)؛ زیرساختها از مشکلات دیگر ماست، مثلاً در حوزه صحنه و آرایه یک شهرک قدیمیشده دفاع مقدس و چند کوچه پایینشهر داریم که همه عمر خود را سپری کردهاند و نیاز است که زیرساختهای مناسبی با هزینههای سنگینش ساخته شود تا بازنمایی عظمت عملیات بزرگ ما ممکن شود. نکته دیگر این است که بزرگان رسانهای هم در سالهای گذشته غیبت داشتهاند؛ مثلاً آقای حاتمیکیا بعد از «خاک سرخ» در تلویزیون حضور نداشته و کسانی مانند ایشان باید دستکم با حضور در اتاق فکرها منشأ اثر باشند.
وی افزود: توجه به تاریخ شفاهی و زوایای مغفولمانده دفاع مقدس و توجه به منابع عظیم و زندگینامه رزمندگان از نکات خوب دوران ماست که با انجام دادن آنها در حال جبران مافات هستیم تا در آثار آتی زوایای تازهای را موردتوجه قرار میدهیم که پاسخگوی بخشی از نیاز نسل جدید باشد. البته این تنها یک شروع است که تلاشی جهادی را میطلبد.