امروز پنجم آبان‌‌ماه سالروز درگذشت یکی از دوست‌‌داشتنی‌‌ترین، خاطره‌‌سازترین و شناخته‌‌شده‌‌ترین آواهای دوبلاژ و رادیو و نیز تلویزیون است: زنده‌‌یاد جلال مقامی.

به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، جلال مقامی زاده دوم مرداد 1320 در تهران است. او از نوجوانی به تئاتر علاقه‌مند شد و در تئاترهای غیر‌‌حرفه‌‌ای دبیرستان بازی می‌‌کرد؛ به‌‌همین واسطه، او ازطریق حیدر صارمی (پیش‌‌کسوت گویندگی و بازیگری) هنگام بازدید از تئاترهای دبیرستان، با دوبله آشنا شد و ازطریق زنده‌‌یاد صارمی‌به دوبله دعوت و به رضا کریمی (یکی از مدیر دوبلاژهای آن زمان) در استودیو عصر طلایی معرفی شد. مقامی سپس نزد مدیران دوبلاژ دیگری نیز گویندگی کرد و نهایتاً تا یک سال بعد به گویندگی نقش‌‌های شاخص رسید. یکی از اولین گویندگی‌های مقامی در سال‌های آغازین کارش، نقش گفتن به جای هنرمند مصری، فرید الاطرش بود.

 همکاری او با دوبله نزد افراد دیگری نظیر هوشنگ بهشتی، علی کسمایی، هوشنگ لطیف‌‌پور، عطاءالله کاملی، ایرج دوستدار، احمد رسول‌‌زاده و ... ادامه یافت و از سال 1345 خود نیز به مدیریت دوبلاژ رسید.

برای عموم مردم صدای متین و آرامش‌‌بخش جلال مقامی‌با بازیگران مطرح خارجی چون رابین ویلیامز، رابرت ردفورد و عمر شریف پیوند خورده و یادآور بسیاری از نقش‌های مثبت در فیلم‌‌ها و سریال‌‌های ایرانی و خارجی است و نیز با خاطرات اجرای دیدنی برنامه نوستالوژیک «دیدنی‌‌ها» همراه است.

اگرچه صدای مقامی را بیشتر در نقش‌های مثبت به یاد می‌‌آوریم، اما در کارنامه هنری او دوبله نقش‌های منفی درخشانی نیز وجود دارد، نظیر: شخصیت شازده (پسر حاکم فارس) با بازی مجید مظفری در «کشتی آنجلیکا» و نیز گویندگی به‌‌جای یک تروریست خلافکار شرور با بازی نیکلاس کیج در «تغییر چهره».

با اینکه مقامی‌بیشتر گوینده‌‌ای رئال‌‌گو بود و با صدای اصلی خود گویندگی می‌‌کرد، اما توانایی بالایی نیز در صداسازی و تیپ‌‌سازی داشت که کمتر در خاطره بینندگان باقی مانده، مانند صداسازی‌‌ها و تیپ‌‌سازی‌‌ها به‌‌جای نقش‌های متعدد در فیلم «دنیای دیوانه دیوانه دیوانه»، یا دوبله به‌‌جای یک پیرزن مکزیکی عجیب و غریب به‌‌نام میس جونز مرتبط با امور متافیزیکی در یک مستند با صداسازی بی‌‌نظیری که بعداً از این الگوی صداسازی در دوبله به‌‌جای صدای ارواح در یک فیلم ایرانی استفاده کرد.

او گاهی نیز حالت‌های کمیک را در دوبله خلق می‌‌کرد، مثل «دنیای دیوانه دیوانه دیوانه»، «خانم داوت فایر» و «ظهر شانگهای».

صدای جلال مقامی‌با مهارت تمام و به زیبایی بر چهره انبوهی از بازیگران مطرح نشسته است، بازیگران خارجی مانند: عمر شریف، رابین ویلیامز، رابرت ردفورد، مونتگومری کلیفت، اسپنسر تریسی، آلبرتو سلگی، کلینت ایستوود، وارن بیتی، جرمی‌برت، ترنس هیل، استیو مک کوئین، داستین‌هافمن، جک نیکلسن، ژان پل بلموندو، هیو فریزر، نیکلاس کیج، باب پک، گوویندا، رابرت واگنر، تیم رابینز، الک بالدوین، ... و بازیگران ایرانی نظیر: مجید مظفری، فرامرز قریبیان، هادی اسلامی، پرویز پورحسینی، سعید راد، مجید مجیدی، عبدالرضا اکبری، جهانگیر الماسی، مهدی فخیم‌‌زاده، امین تارخ، خسرو شجاع‌‌زاده، آتیلا پسیانی، ایرج راد، مصطفی طاری، اصغر همت، علیرضا شجاع‌‌نوری، محمد ابهری، اردلان شجاع کاوه، محمد صالح علا، پرویز پرستویی، علی دهکردی، غلامرضا علی‌اکبری، محمود دینی، خسرو امیر‌‌صادقی، سیدجواد هاشمی، فرهاد اصلانی، حمید مهرآرا، علی مصفا و ....

استاد جلال مقامی در خیل عظیمی از آثار سینمایی و تلویزیونی صداپیشگی کرده که می‌‌توان از میان آن‌ها به این موارد اشاره کرد:

آثار ایرانی نظیر: «دلیران تنگستان»، «شیر سنگی»، «در مسیر تندباد»، «هزاردستان»، «کشتی آنجلیکا»، «ساوالان»، «ریشه در خون»، «جمیل»، «یوزپلنگ»، «مرز»، «آوار»، «تشریفات»، «مردی که موش شد»، «تشکیلات»، «مهمانی خصوصی»، «شنا در زمستان»، «فیل در تاریکی»، «معما»، «جدال در تاسوکی»، «مسافران مهتاب»، «شکار»، «بهار در پاییز»، «زندان دوله‌‌تو»، «مزد ترس»، «بازی با مرگ»، «پدرسالار»، «ضلع ششم»، «میعاد در سپیده‌‌دم»، «مردان آنجلس»، «سیمرغ»، «باغ گیلاس»، «روز شیطان»، «سنگ و شیشه»، «بلمی‌به‌‌سوی ساحل»، «افق»، «نبردی دیگر»، «خانه در آتش»، «روشن‌تر از خاموشی»، «تیغ آفتاب»، «جاده‌‌های سرد»، «تا غروب»، «خلبان»، «آیینه عبرت» (قسمت‌های دوبله شده از فصل اول)، «همه دختران من»، ....

و آثار خارجی مانند: «دکتر ژیواگو»، «طلای مکنا»، «اسب کهر را بنگر»، «رولز رویس زرد»، «اعتراف می‌‌کنم»، «لورنس عربستان»، «ویل هانتینگ نابغه»، «بوچ کسیدی و ساندس کید»، «شکوه علفزار»، «نیش»، «تعقیب»، «جوکید»، «چه کسی از ویرجینیا وولف می‌‌ترسد»، «داستان وست ساید»، «محمد رسول الله»، «مردی از شرق»، «فارغ‌‌التحصیل»، «شهر پسران»، «هفت دلاور»، «مردی که می‌‌خواست سلطان باشد»، «فرشتگان آلوده صورت»، «بانی و کلاید»، «وداع با اسلحه»، «خانم داوت فایر»، «هملت»، «خاطرات خانواده»، «جنون»، «کابوی نیمه شب»، «شهر پسران»، «هفت»، «چه سرسبز بود دره من»، «2001: ادیسه فضایی»، «چه رویاهایی که می‌‌آیند»، «تغییر چهره»، «بانکوک خطرناک»، «جومانجی»، «ارتش سری»، «لبه تاریکی»، «در تعقیب جو»، «پوآرو»، «ماجراهای شرلوک هولمز»، «داستان زندگی» (هانیکو)، «جویندگان طلا در آلاسکا»، «رستگاری در شائوشنگ» (رهایی از شائوشنگ)، «لبه تیغ» (لبه)، «ارتباط فرانسوی 2»، «دوئل»، «خانواده رابینسون»، «پلیس گروه امداد»، «رودخانه برفی»، «پزشک دهکده»، «شمال 60»، «پرستاران»، «ظهر شانگهای»، ....

و مدیریت دوبلاژ آثاری چون: «مارکو پولو»، «رز سیاه»، «خاطرات خانواده»، «بدوک»، «شنا در زمستان»، «پدرسالار»، «مرگ پلنگ»، «تشکیلات»، «مسافران دره انار»، «جاده‌‌های سرد»، «توهم»، «جهیزیه‌‌ای برای رباب»، «سفر بخیر»، «جدال در تاسوکی»، «بچه‌‌های طلاق»، «روزی که خواستگار آمد»، «شیر سنگی»، «در مسیر تندباد»، «افق»، «تعقیب سایه‌‌ها»، «خلبان»، «لانه عقاب‌ها»، ....

 زنده‌‌یاد مقامی از همان سال‌های آغازین فعالیت در دوبله، در رادیو نیز نقش‌آفرینی می‌کرد و یکی از مطرح‌‌ترین فعالیت‌های او در رادیو کارگردانی و گویندگی در برنامه «از سرزمین نور» بوده ‌‌است. وی سابقه موفقی در بازیگری نیز دارد، نظیر «آلونک»، «راز گل شب‌‌بو»، «گالان»، «زنگ اول» و ...؛ دوبله کارتون را نیز در «شیر‌‌شاه» تجربه کرد.

این هنرمند با حضور در برنامه تلویزیونی «جادوی صدا» به‌‌عنوان داور، بخشی از تجربیات خود درزمینه دوبله را به علاقه‌مندان این کار منتقل کرد؛ تجربیات ارزشمند گوینده‌‌ای که به‌حق عنوان «والامقام دوبله ایران» (آنچنان که محمود قنبری صدایش می‌زد) برازنده‌‌ اوست. یادش گرامی.