در حالیکه بخشی از تولیدات نمایشی تلویزیون به موضوعات روز و اجتماعی میپردازد، احمد معظمیبا سریال «دو نیمه ماه» به سراغ روایتی گسترده از سه دهه تاریخ معاصر رفته است؛ دهه ۴۰، ۵۰ و ۶۰، با فضاسازی دقیق و بازسازی سختگیرانهای که جزئیات کوچک آن به اندازه داستان اهمیت دارد. معظمی در این گفتوگو از مراحل طولانی پژوهش، نگارش و تولید، چالشهای مهندسی صحنه، حفظ دقت تاریخی و انتخاب بازیگران سریال «دو نیمه ماه» میگوید.
به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، احمد معظمی، کارگردان «دو نیمه ماه» در گفتوگو با خبرنگار ما درباره ایده اولیه ساخت این سریال اظهار کرد: «دو نیمه ماه» سه مقطع تاریخی دهه ۴۰، ۵۰ و ۶۰ را روایت میکند. نقطه شروع کار، یک پژوهش بلندمدت بود که حدود دو سال پیش با هدایت داوود بیدل و امیرعباس مجذوبی که از اعضای تیم نویسندگان هستند، آغاز شد.
معظمی ادامه داد: نگارش فیلمنامه نزدیک به دو سال طول کشید و من هم از مراحل ابتدایی تا بازنویسیهای بعدی، همراه محسن پاکدامن – نویسنده اصلی پروژه – در این مسیر بودم. بعد از تکمیل متن و جلسات متعدد، وارد مرحله تولید شدیم که بهدلیل پرداخت به چند دهه تاریخی، پروژهای سخت و فشرده بود. به جرئت میگویم از دشوارترین سریالهای تاریخ معاصر تلویزیون ایران است؛ چون هم زمان، هم هزینه، و هم ظرافت زیادی برای طراحی فضا و خلق باورپذیری دههها نیاز داشت تا نتیجه در شأن مخاطب باشد.
کارگردان سریال «دو نیمه ماه» تأکید کرد: تلاش زیادی داشتم که سریال از نظر ساختاری، مفهومی و اجرایی اثری بهروز باشد؛ نه فقط در مقیاس داخلی بلکه در قیاس جهانی. جزئیات فضا، لوکیشن، همخوانی کاراکترها با محیط، و فضاسازیها بسیار دقیق طراحی شد. اگر در آثار نمایشی، لوکیشن با شخصیت هماهنگ نباشد، در کل اثر «فالش» میزند. این هماهنگی در «دو نیمه ماه» بهشدت رعایت شد.
وی افزود: تیم سازنده تلاش کرد محصولی شکیل، بستهبندیشده و با استاندارد بالا ارائه دهد. خدا را شکر، بازخوردهای مردم نشان میدهد مجموعه توانسته توجه مخاطب را جلب و با قصه درگیرش کند؛ چون در هر قسمت تعلیق ایجاد میشود و بیننده مشتاق ادامه داستان است. بهطور مثال، زمانی که شخصیت آذر از زندان آزاد شد، مردم کنجکاو بودند بدانند سرنوشت نامزدش چه میشود؛ آیا دوباره به خانواده برمیگردد یا مسیر دیگری را انتخاب میکند؟ این موضوع نشان میدهد که قصه برای مخاطب واقعی «زنده» شده است.
بخشهایی از قصه بر پایه واقعیت است
معظمی در پاسخ به این سوال که در این سریال چقدر به منابع تاریخی و اسناد واقعی اتکا کردهاید، عنوان کرد: تیم تحقیق و پژوهش دو سال کامل روی منابع تاریخی کار کرد. بخشهایی از داستان بر پایه واقعیت و بخشی حاصل دراماتیزه کردن همان واقعیت است. حتی در طول فیلمبرداری هم بازنویسیهای جزئی انجام میدادیم تا دقت تاریخی و منطق قصه حفظ شود. تغییرات هر صحنه با مشاوره تیم پژوهشی انجام میشد تا خطای تاریخی نداشته باشیم.
کارگردان سریال «دو نیمه ماه» همچنین با اشاره به سختیها و چالشهایی که در بازسازی صحنههای مربوط به دهههای ۴۰ و ۵۰ وجود داشت، اظهار کرد: این موضوع واقعاً کار طاقتفرسایی بود. همه چیز نسبت به آن سالها تغییر کرده است؛ معماری، وسایل، حتی جزئیات شهری. برای هر صحنه باید لوکیشن آمادهسازی میشد. گاهی مجبور بودیم اشیای مدرن مثل دکل گاز یا تابلوهای جدید را با برگ و طراحیهای صحنه بپوشانیم. کوچکترین جزئیاتی مثل علمک گاز در تصویر نباید دیده میشد.
وی ادامه داد: در بسیاری از سکانسها مجبور شدیم برای ساخت معماری دهه مورد نظر، از چند لوکیشن جدا استفاده کنیم و با کلاژ تصویری آن را بسازیم تا فضا درست بهنظر برسد. برای مثال، یک سکانس یکصفحهای را در سه مکان مختلف گرفتیم تا ترکیبشان معماری دلخواه را شکل دهد. اینهمه دقت یعنی مهندسی واقعی صحنه.
معظمی همچنین با اشاره به مدت زمان فیلمبرداری سریال بیان کرد: برای این سریال، حدود سه ماه پیشتولید داشتیم و فیلمبرداری مفید تقریباً ۹ ماه و نیم طول کشید. مراحل پایانی ضبط هم در چند روز آینده تمام میشود. تیم ما بسیار صبور بود، چون چنین کاری نیاز به روحیه بالا و هماهنگی دارد.
انتخاب بازیگران متناسب با شخصیتها
کارگردان سریال «دو نیمه ماه» در ادامه به نحوه انتخاب بازیگران بازیگران نیز اشاره کرد و گفت: اصولاً قبل از هر قرارداد، ترکیب بازیگران را بر اساس نقشهای اصلی با تهیهکننده بررسی و هماهنگ میکنم. حدود 70 درصد انتخابها بهعهده من بود و بقیه با همفکری تهیهکننده انجام شد. اعتقاد دارم بازیگر باید دقیقاً متناسب با شخصیت نوشتهشده انتخاب شود؛ چراکه اشتباه در این بخش کل اثر را آسیبپذیر میکند.
وی در پاسخ به این سوال که شما تجربه ژانرهای امنیتی و اجتماعی را دارید، ویژگی منحصربهفرد سریال «دو نیمه ماه» برایتان چه بود، گفت: درست است، من پیشتر در کارهایی مثل «خانه امن»، «جوخه ترور»، «ترور خاموش»، و «طارق روح» در ژانرهای امنیتی و اجتماعی فعالیت داشتم اما «دو نیمه ماه» برایم متفاوت بود، چون برای نخستینبار سریالی را تجربه کردم که سه دهه را دربر میگیرد. جزئیات این نوع آثار باید دقیق رعایت شود؛ بیننده امروز بسیار هوشمند است و کوچکترین اشتباه را تشخیص میدهد. «دو نیمه ماه» از این نظر تجربه کاملاً تازهای برای من بود.
معظمی همچنین به چرایی انتخاب اسم «دو نیمه ماه» برای سریال اشاره کرد و گفت: این نام مستقیماً به دو شخصیت اصلی قصه (وحید و آذر) اشاره دارد. این دو همبازی دوران کودکی هستند که پس از جدایی، مسیرهای متفاوتی را طی میکنند. معنا و راز این نام در پایان سریال کاملاً روشن میشود.
این کارگردان در پایان عنوان کرد: سریال «دو نیمه ماه» نزدیک به یک سال زمان و انرژی از کل تیم گرفت و در شرایط بسیار سخت تولید شد، اما هیچ مانعی نتوانست جلوی ما را بگیرد. امروز که مردم با اشتیاق دنبال قصهاند، تمام خستگی از تنمان بیرون رفته است.